Van online boekhoudprogramma's tot complete virtuele servers: clouddiensten zijn er in alle soorten en maten. Maar wat is nu precies het verschil tussen SaaS, PaaS en IaaS? En wat betekenen termen als FaaS en serverless computing? We bespreken de belangrijkste modellen, hun onderlinge verschillen en de toepassingen voor bedrijven.
Bij een clouddienst maak je via een netwerk, meestal het internet, gebruik van software, opslagruimte of rekenkracht die door een externe aanbieder beschikbaar wordt gesteld. Je hoeft daardoor niet alle apparatuur zelf aan te schaffen en te onderhouden.
Afhankelijk van de gekozen dienst kun je gebruikmaken van kant-en-klare software, ontwikkelplatforms of virtuele infrastructuur. De ene dienst is de andere dus niet. Daarom worden clouddiensten onderverdeeld in verschillende servicemodellen. De bekendste zijn Software as a Service (SaaS), Platform as a Service (PaaS) en Infrastructure as a Service (IaaS).
Bij Software as a Service (SaaS) gebruik je software die door een externe aanbieder wordt gehost en beheerd. SaaS is waarschijnlijk de clouddienst waarmee je het vaakst te maken hebt. Denk aan online boekhoudsoftware, Microsoft 365 of een klantbeheersysteem (CRM). De aanbieder regelt het technische onderhoud en de updates. Zelf hoef je vaak alleen maar in te loggen via een browser of app.
Wanneer is SaaS handig?
Voor organisaties die direct aan de slag willen met een programma, zonder zelf een compleet IT-systeem te beheren. Denk aan een administratiekantoor dat online boekhoudsoftware gebruikt of een verkoopteam dat klantgegevens bijhoudt in een CRM-systeem. Een aandachtspunt is dat je minder invloed hebt op de werking en inrichting van de software dan bij een volledig zelfbeheerde oplossing.
Wil je een eigen applicatie ontwikkelen, maar liever niet bezig zijn met het inrichten van servers en andere technische voorzieningen? Bij Platform as a Service (PaaS) stelt een aanbieder een ontwikkel- en uitvoeromgeving beschikbaar. Daarin kun jij vervolgens software bouwen, testen en beschikbaar stellen.
Wanneer is PaaS handig?
Stel dat een bedrijf een eigen reserveringsapp wil ontwikkelen. Met een PaaS-oplossing kunnen de ontwikkelaars zich vooral richten op de functies van die app, in plaats van eerst zelf een complete serveromgeving op te zetten. PaaS biedt doorgaans meer ontwikkelvrijheid dan SaaS, maar je bent wel afhankelijk van de mogelijkheden en beperkingen van het gekozen platform.
Bij Infrastructure as a Service (IaaS) stelt de cloudprovider IT-infrastructuur beschikbaar, zoals servers, opslagruimte en netwerkvoorzieningen. De cloudprovider beheert de onderliggende infrastructuur, terwijl je zelf bepaalt hoe je de virtuele systemen inricht en welke software erop draait. Dat geeft je veel vrijheid, maar ook meer verantwoordelijkheid.
Wanneer is IaaS handig?
Bijvoorbeeld wanneer een bedrijf een eigen applicatie wil draaien, extra servercapaciteit nodig heeft of bestaande systemen naar een cloudomgeving wil verplaatsen. Een belangrijk voordeel is dat je de capaciteit vaak flexibel kunt aanpassen. Heeft een webshop tijdens de feestdagen meer rekenkracht nodig? Dan kan die bij veel aanbieders tijdelijk worden uitgebreid. Daar staat tegenover dat je zelf meer kennis nodig hebt om de omgeving goed te beheren en te beveiligen.
Het belangrijkste verschil zit in de verdeling van het werk. Wat regelt de aanbieder en wat moet je zelf doen?
| Clouddienst | Wat krijg je? | Wat beheer je zelf? |
|---|---|---|
| SaaS | Kant-en-klare software | Gebruikers, gegevens en beschikbare instellingen |
| PaaS | Ontwikkel- en uitvoerplatform | De applicaties en hun gegevens |
| IaaS | Virtuele infrastructuur | Onder meer besturingssystemen, applicaties en gegevens |
Geen van deze modellen is automatisch beter dan de andere. Het hangt ervan af hoeveel vrijheid je nodig hebt en hoeveel technisch beheer je zelf wilt uitvoeren.
Naast de drie bekendste modellen bestaat er ook nog Function as a Service (FaaS). Bij FaaS worden afzonderlijke softwarefuncties uitgevoerd zodra een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt. Bijvoorbeeld zodra iemand een formulier verstuurt of een afbeelding uploadt. Bij veel FaaS-diensten worden kosten berekend op basis van het daadwerkelijke gebruik.
FaaS wordt vaak in verband gebracht met serverless computing. Dat betekent overigens niet dat er helemaal geen servers meer bestaan. Ze zijn er wel degelijk, alleen hoef je ze niet zelf te beheren.
Naast SaaS, PaaS en IaaS kom je ook begrippen tegen als public cloud, private cloud en hybrid cloud. Waar de servicemodellen aangeven welke IT-dienst je afneemt, beschrijven deze termen hoe de cloudomgeving is ingericht.
Die keuze hangt af van de behoeften en technische mogelijkheden van de organisatie. Zoek je een programma dat medewerkers direct kunnen gebruiken? Dan ligt SaaS voor de hand. Wil je een eigen applicatie ontwikkelen zonder alle onderliggende techniek te beheren? Dan is PaaS interessant. En heb je behoefte aan virtuele infrastructuur die je grotendeels zelf kunt inrichten? Dan biedt IaaS meer mogelijkheden.
Kijk ook naar de kosten, beveiliging en hoeveelheid technisch beheer die nodig is. Een oplossing die vandaag handig lijkt, moet immers ook passen bij de plannen voor morgen.
Meer weten over de basis? Lees dan ook wat de cloud is en hoe cloud computing werkt. En voordat je een keuze maakt, is het verstandig om de nadelen en risico's van de cloud te bekijken.
Wilt u weten welke clouddiensten geschikt zijn voor uw organisatie? Of zoekt u een betrouwbare specialist die kan helpen bij de keuze en inrichting? Neem gerust contact op met 3Bplus. Dankzij ons uitgebreide netwerk denken we graag met u mee en brengen we u in contact met de juiste specialist.
