De cloud is ontzettend handig. Je kunt overal bij je bestanden, hoeft minder apparatuur zelf te beheren en schakelt eenvoudig extra opslagruimte of rekenkracht in. Toch brengt het gebruik van clouddiensten ook risico's met zich mee. Want wat als je internetverbinding uitvalt, je gegevens op straat belanden of de maandelijkse rekening ineens flink oploopt? Met andere woorden: welke nadelen heeft de cloud en hoe kun je daar rekening mee houden?
Wil je eerst weten hoe de technologie precies werkt? Lees dan ook ons artikel Wat is de cloud en hoe werkt cloud computing?
Je wilt even snel een belangrijk document openen, maar de internetverbinding ligt eruit. Dan merk je pas hoe afhankelijk je bent. Een belangrijk nadeel van de cloud is namelijk dat veel toepassingen alleen via internet toegankelijk zijn. Sommige toepassingen werken ook offline, maar dat geldt lang niet voor iedere dienst. En sowieso is de functionaliteit dan vaak beperkter; wijzigingen worden bijvoorbeeld pas doorgevoerd zodra de verbinding is hersteld. Voor organisaties die afhankelijk zijn van cloudsoftware is een betrouwbare internetverbinding daarom essentieel.
Niet alleen de eigen internetverbinding kan voor problemen zorgen. Ook bij de cloudprovider zelf kunnen storingen optreden. Natuurlijk gebruiken cloudproviders meerdere servers en netwerkverbindingen om hun diensten zo betrouwbaar mogelijk te maken. Toch kunnen technische problemen, menselijke fouten of cyberaanvallen ervoor zorgen dat een dienst onbereikbaar is. En daar kun je zelf weinig aan veranderen: je bent afhankelijk van de aanbieder voor een oplossing. Controleer daarom vooraf welke beschikbaarheid de aanbieder garandeert en welke afspraken gelden bij uitval. Die staan vaak in een Service Level Agreement (SLA).
Een van de voordelen van de cloud is dat je minder zelf hoeft te regelen. Maar daar zit meteen een nadeel aan: je hebt ook minder te zeggen. De aanbieder bepaalt bijvoorbeeld wanneer bepaalde updates worden uitgevoerd en hoe de onderliggende infrastructuur wordt onderhouden. Ook kunnen functies of voorwaarden veranderen.
Hoeveel controle je behoudt, hangt ook af van het type clouddienst. In ons artikel Welke soorten clouddiensten zijn er? leggen we de verschillen tussen SaaS, PaaS en IaaS uit.
Het is daarom belangrijk om vooraf vast te stellen welke verantwoordelijkheden bij de leverancier liggen en welke bij de eigen organisatie.
Misschien wel de bekendste zorg: wat gebeurt er met je gegevens wanneer je ze in de cloud zet? Bedrijfsinformatie wordt opgeslagen of verwerkt op systemen die doorgaans door een externe partij worden beheerd. Gelukkig beschikken veel cloudproviders over uitgebreide beveiligingsmaatregelen. Denk aan versleuteling, toegangscontroles en systemen die verdachte activiteiten opsporen. Ook datacenters worden fysiek beveiligd tegen bijvoorbeeld onbevoegde toegang en stroomuitval. Toch is geen enkel systeem volledig veilig. Hackers kunnen proberen in te breken, medewerkers kunnen per ongeluk gegevens delen en gestolen wachtwoorden kunnen toegang geven tot gevoelige informatie.
Dat betekent overigens niet dat gegevens in de cloud automatisch minder veilig zijn dan op een eigen server. Ook lokale systemen zijn kwetsbaar.
Een goede beveiliging vraagt om maatregelen van zowel de cloudprovider als de gebruiker zelf.
Je slaat een bestand op in de cloud, maar waar belandt het precies? In Nederland, elders in Europa of aan de andere kant van de wereld? Vooral bij persoonsgegevens is dat belangrijk. Bedrijven moeten zich namelijk houden aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), ook wanneer ze een cloudprovider inschakelen. Controleer daarom waar je gegevens worden verwerkt, wie er toegang toe heeft en welke afspraken gelden bij doorgifte buiten de EER.
Als je kiest voor cloud computing hoef je misschien minder te investeren in eigen servers en infrastructuur. Dat klinkt als een prima deal. Toch is de cloud niet automatisch goedkoper. Veel clouddiensten werken met abonnementen of verbruikskosten. Als je bedrijf groeit, neemt vaak ook het aantal gebruikers toe. Misschien heb je daarnaast meer opslagruimte nodig of betaal je extra voor back-ups en beveiliging. Voor je het weet, zijn je maandelijkse kosten behoorlijk opgelopen. Kijk daarom niet alleen naar de instapkosten, maar ook naar de verwachte uitgaven over meerdere jaren. En controleer welke extra diensten wel en niet bij de prijs zijn inbegrepen.
Stel dat je niet meer tevreden bent over je cloudprovider. Dan stap je toch gewoon over naar een andere aanbieder? Als al je systemen, gegevens en werkprocessen zijn afgestemd op één platform, is overstappen nog niet zo gemakkelijk. En soms zijn gegevens gewoon lastig te exporteren, werken programma's niet goed samen met andere systemen of kost een overstap veel tijd en geld. Dit heet vendor lock-in: je zit als het ware vast aan de aanbieder, ook wanneer je liever ergens anders naartoe zou gaan. Controleer daarom vooraf hoe je gegevens kunt meenemen en wat er gebeurt wanneer je het contract beëindigt.
Ook in de cloud kunnen bestanden per ongeluk worden verwijderd, overschreven of beschadigd raken. Bovendien kan ransomware gegevens ontoegankelijk maken. En: als een clouddienst bestanden automatisch synchroniseert, kan een verwijdering op het ene apparaat ook op andere apparaten worden doorgevoerd. Controleer daarom of je eerdere bestandsversies kunt herstellen, hoe lang verwijderde bestanden bewaard blijven en of er afzonderlijke back-ups beschikbaar zijn.
Dat hangt vooral af van wat je ermee wilt doen. Voor een kleine onderneming kan online software veel tijd en beheerwerk schelen. Een grotere organisatie moet misschien juist extra aandacht besteden aan beveiliging, beschikbaarheid en kosten. De cloud is dus niet automatisch de beste oplossing voor iedere situatie. Soms werkt een combinatie van lokale systemen en clouddiensten beter. Het belangrijkste is dat je vooraf nadenkt over de mogelijke risico's. Pas wanneer er iets misgaat, merk je hoe belangrijk goede afspraken, beveiliging en back-ups eigenlijk zijn.
Zoekt u een specialist die u kan helpen bij vraagstukken rond cloudopslag en beveiliging? Neem contact op met 3Bplus. Dankzij ons uitgebreide netwerk kunnen we met u meedenken en u in contact brengen met de juiste specialist.
