Op steeds meer locaties – van vakantieparken tot hotels en zorginstellingen – wordt veel zonne-energie opgewekt. Maar die energie ontstaat vaak op plekken of in woningen waar op dat moment geen vraag is, terwijl terugleveren aan het net niet mag of steeds duurder wordt vanwege terugleverkosten.
Volgens SmartStay-oprichter Jeroen van de Vorst speelt dat op twee fronten. “Op grootverbruikersaansluitingen zie je steeds vaker dat teruglevering niet meer is toegestaan. Daarnaast worden er bij grote en kleinere aansluitingen steeds vaker terugleverkosten gerekend. Voor ondernemers wordt het daardoor steeds minder aantrekkelijk.” Die ontwikkelingen hangen samen met netcongestie: het elektriciteitsnet raakt op piekmomenten overbelast. “Op zonnige dagen wordt er enorm veel energie opgewekt. Als niemand die energie dan verbruikt, loopt de spanning op het net op. Dat wil je voorkomen.” Meer opwekken is dus niet automatisch beter – het gaat erom hoe je die energie verdeelt en gebruikt.
SmartStay brengt overzicht en grip door installaties te verbinden en realtime bij te sturen. Eén van de toepassingen richt zich op het slim sturen van zonne-energie, zodat teruglevering wordt voorkomen en opgewekte energie zoveel mogelijk op de eigen locatie wordt benut.
Volgens Jeroen speelt dit probleem op veel plekken, maar wordt het vooral relevant op locaties waar meerdere aansluitingen samenkomen, zoals vakantieparken, hotels en zorginstellingen. “Op die plekken zie je hetzelfde: er zijn meerdere gebouwen of woningen met een eigen aansluiting en opwek. Maar die systemen werken los van elkaar.”
Jeroen neemt een vakantiepark als voorbeeld. “Elke vakantiewoning heeft zonnepanelen, met een eigen omvormer. Die wekken stroom op en leveren die terug aan het park. Maar die systemen werken los van elkaar en weten niets van opwekking of verbruik in andere delen van het park.”
De oplossing zit volgens Jeroen in de manier van sturen. “Veel oplossingen beperken teruglevering per woning. Daarmee voorkom je teruglevering, maar gooi je ook energie weg die wél ergens anders op het park gebruikt zou kunnen worden, zoals voor een zwembad of receptie. Die energie blijft dus hangen op de plek waar ze wordt opgewekt, in plaats van terecht te komen waar op dat moment vraag is.”
SmartStay pakt dat anders aan. Het systeem stuurt op basis van metingen op meerdere niveaus. Het meet zowel centraal – op het punt waar het park is aangesloten op het elektriciteitsnet – als in de afzonderlijke woningen. Dreigt er teruglevering? Dan bepaalt het systeem hoeveel zonne-energie er nog opgewekt mag worden. Dat niveau wordt vervolgens doorgegeven aan de woningen, waar de omvormers hun vermogen daarop aanpassen.
Je stuurt daarmee als het ware ‘achter de meter’: binnen je eigen installatie, vóór er energie wordt teruggeleverd aan het net. “Wij kijken: wat gebeurt er? Dreigen we terug te leveren? Dan bepalen we hoeveel ruimte er nog is voor opwek, en sturen we daarop bij.” Dat gebeurt automatisch en in stappen. “Als er te veel energie wordt opgewekt, regelen we stap voor stap terug. En zodra er weer vraag is, laten we de opwek weer toe. Dat blijft continu in balans.”
Het resultaat: de energie blijft zoveel mogelijk binnen het park en wordt benut waar die nodig is. “Als twintig huisjes leegstaan, maar ergens anders wordt veel verbruikt, dan wil je dat die energie daar naartoe gaat. Dat is precies wat wij mogelijk maken.” Dat betekent concreet: minder verlies van opgewekte energie, minder kosten voor teruglevering en meer controle over het eigen verbruik. En dat zonder dat bewoners daar de nadelen van ondervinden. “Je wilt nooit dat iemand met zonnepanelen alsnog stroom van het net moet afnemen terwijl de zon schijnt. Daar sturen we heel specifiek op.”
Daarnaast maakt het systeem zichtbaar wat er op het park gebeurt – wat er wordt opgewekt, wat er wordt verbruikt en hoe dat verdeeld is. Dat helpt beheerders om betere keuzes te maken, bijvoorbeeld bij uitbreidingen of aanpassingen van de infrastructuur.
Tekst gaat door onder de afbeelding.
Veel organisaties kijken naar batterijen als oplossing. “Dat is een trend: accu’s, accu’s, accu’s. Maar voor dit probleem heb je grote opslagcapaciteit nodig, en dat is kostbaar. En daarbij pakken batterijen het onderliggende probleem niet aan.” Volgens Jeroen is slim sturen effectiever. “Wij pakken het aan de voorkant aan. Niet opslaan, maar zorgen dat je energie gebruikt waar die nodig is.”
De oplossing voor teruglevering is onderdeel van een breder systeem. “Het is onderdeel van ons SmartStay-energiemanagementsysteem. Daarin heb je drie dingen: inzicht, piekbeperking en terugleverbeperking.” Juist dat inzicht maakt het mogelijk om verder te optimaliseren – niet alleen om teruglevering te voorkomen, maar ook om beter te sturen op verbruik, belasting en uitbreiding. Dat maakt het systeem flexibel en schaalbaar. “Je stelt het eenmalig goed in. Daarna regelt het zichzelf en is alleen bij veranderingen nog bijsturing nodig.”
Lees hier meer over het volledige SmartStay-platform.
Waar teruglevering eerst vooral een technisch vraagstuk was, wordt het nu een directe factor in kosten en bedrijfsvoering. “Niet hoeveel energie je opwekt, maar hoe slim je die inzet, maakt het verschil.”
Meer over SmartStay lees je op de website. Je vindt Jeroen op LinkedIn.
