Een duurzamere manier van leven – deel 5

In het kader van informatieve interventiestrategieën gingen we in de vorige artikelen in op het optimaliseren van klimaatveranderingscommunicatie en het overwinnen van barrières die de weg naar een duurzame manier van leven blokkeren. Om het ondernemen van actie tegen klimaatverandering te stimuleren, zijn er echter ook nog structurele interventiestrategieën noodzakelijk. In dit laatste artikelen binnen dit actieplan naar een duurzame manier van leven bespreken we deze strategieën.

Structurele interventiestrategieën

Zelfs mensen met het grootste begrip, de diepste overtuiging, en de meest gepassioneerde motivatie om klimaatactie te ondernemen, moeten een breed scala aan structurele hindernissen overwinnen. Deze kunnen hun verlangens en pogingen ondermijnen. In het algemeen zijn overheden terughoudend om te reguleren op het gebied van klimaatverandering. Dit vanwege de angst voor de publieke terugslag en verlies van politieke steun. Er zijn echter ook structurele, economische en infrastructurele (beleids)veranderingen nodig om het voor individuen mogelijk maken hun klimaatvriendelijke bedoelingen en duurzame manier van leven te realiseren.

Het bereiken van een duurzame manier van leven – praktische oplossingen

Om het bewustzijn te verhogen en verandering te stimuleren, moeten mensen het grote plaatje beter begrijpen. En in staat zijn dit te relateren aan specifieke of beperkte maatregelen. Dit kan bereikt worden door hen feedback te geven omtrent hoe kleine (individuele) acties behoren tot het grotere beeld om klimaatverandering tegen te gaan. Daarnaast willen mensen die inmiddels betrokken zijn bij de uitdaging die de klimaatverandering presenteert praktische oplossingen geboden krijgen. Er is dus informatie over deze praktische oplossingen, hulp, steun van anderen, aanmoediging en empowerment nodig.

Om mensen te helpen hun gedachten en gedragingen te veranderen, moeten er bronnen van steun gevormd worden. Zoals wijkgerichte ecoteams, wetenschapscafés en kerkelijke discussiegroepen. In zulke kleine instellingen oefenen sociale normen, verantwoordingsplicht, identiteit en persoonlijke banden druk uit op de barrières en weerstand tegen verandering en een duurzame manier van leven. En daarnaast krijgen mensen de kans erkend en gewaardeerd te worden voor hun inspanningen, om te dienen als rolmodel, en onmiddellijke positieve feedback te krijgen. Sociale normen zorgen er vervolgens voor dat mensen de druk voelen om eveneens in te schikken, conformeren en veranderen.

Het bereiken van een duurzame manier van leven – verander van kosten en baten

We zijn minder waarschijnlijk gedrag uit te voeren dat meer stappen, tijd, inspanning en mentale energie (bijvoorbeeld geheugen en aandacht) vergt. Zo is de grootste bepalende factor voor recycling de beschikbaarheid hiervan in en om het huis. Hierom zouden bijvoorbeeld de standaardinstellingen van boilers en computers aangepast moeten worden naar meer besparend. Structurele strategieën, zoals veranderingen wettelijke voorschriften, zijn vooral nodig wanneer externe factoren de uitvoering van de milieubewuste actie moeilijk of kostbaar maken. In dergelijke omstandigheden, is het veranderen van de kosten en baten in verband met gedragsalternatieven noodzakelijk om milieubewust gedrag gemakkelijker of aantrekkelijker te maken. Over het algemeen zijn beloningen hierbij effectiever, omdat deze meer positieve emoties en cognities scheppen.

Op de vraag welke acties het publiek bereid is te ondernemen om klimaatverandering aan te pakken en een duurzame manier van leven op te pakken, zijn recycling en energiebesparing in de woning de meest genoemde. In het kader van energiebeleid krijgen beloningen en technologische oplossingen de meeste steun. Deze gedragingen zouden gestimuleerd kunnen worden als katalysator. Hierbij is het idee dat het oppakken van nieuw gedrag kan leiden tot ander milieuvriendelijk gedrag.

Het bereiken van een duurzame manier van leven – beleidsmakers

Gedragsverandering vraagt vertrouwen in anderen, dat zij eerlijk zijn en gemotiveerd door publiek belang, en dat de voorgestelde verandering effectief is. Als er geen vertrouwen bestaat, of vertrouwen geschaad wordt, tussen burgers en beleidsmakers kan er weerstand optreden ten opzichte van duurzaam gedrag. Evenals wanneer beleid de vrijheid van burgers te sterk lijkt te bedreigen.

Veel groene keuzes zijn duidelijk zichtbaar voor de buitenwereld. Hierdoor zijn mensen bang beoordeeld te worden door anderen. Daarnaast heeft ook de manier waarop we over onszelf denken een belangrijke invloed op duurzame acties. Dit is met name het geval voor zichtbaar consumptiegedrag. Zoals de aankoop van duurzame producten. Motivatie om te bewegen naar koolstofarme alternatieven is verbonden met de beschikbaarheid en de aantrekkelijkheid van deze opties. Hierbij kunnen beleidsmakers uiteraard een grote rol spelen.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Klimaatverandering – actieplan naar duurzaam gedrag

Deel 2 – De weg naar duurzaam leven – klimaatveranderingscommunicatie

Deel 3 – Actieplan klimaatverandering – de weg naar duurzaamheid

Deel 4 – Het overwinnen van barrières voor klimaatactie