Wat is Artificial Intelligence (AI): een introductie

Wat is Artificial Intelligence (AI): een introductie

Wat is AI?

Wat is AI? In deze serie artikelen wordt gekeken naar AI (Artificial Intelligence; of Kunstmatige Intelligentie, KI). Deze introductie laat zien wat AI nu precies is. We geven een definitie en gaan onder meer in op het verschil tussen smalle AI en algemene AI. Ook bespreken we de kernproblemen van het veld en geven we een eerste aantal voorbeelden van AI-toepassingen. Ten slotte behandelen we kort de opkomst van Artificial Intelligence.

In de volgende artikelen wordt ingegaan op de huidige staat en de toekomst van AI. We eindigen deze serie met een overzicht van de werkvelden waarin AI gecombineerd wordt met sensoren en sensortechnologie.

Wat is AI – Artificial Intelligence en Kunstmatige Intelligentie

Artificial Intelligence (AI; of Kunstmatige Intelligentie, KI) is intelligentie tentoongesteld door machines. AI omvat – om een paar technologieën te noemen – machinaal leren, natuurlijke taalverwerking, spraakherkenning en datamining. De term AI wordt vaak toegepast wanneer een machine cognitieve functies nabootst die geassocieerd worden met de mens, zoals leren en probleem oplossen. Kunstmatige intelligentie is dan technologie die menselijke prestaties probeert te emuleren door te leren, zijn eigen conclusies trekt, complexe inhoud begrijpt, natuurlijke dialogen met mensen aangaat, menselijke cognitieve prestaties verbetert of mensen vervangt bij de uitvoering van niet-routinematige taken. De Turingtest is een vrij algemeen geaccepteerde test voor AI (Artificial Intelligence), geformuleerd door de Engelse wiskundige Alan Turing. Deze test stelt dat een computer intelligent is als deze iemand voor de gek kan houden en deze kan laten geloven dat hij een mens is.

Wat is AI – smalle versus algemene Artificial Intelligence

De AI (Artificial Intelligence) van vandaag de dag omvat smalle (of zwakke) AI. In die zin dat het is ontworpen om een smalle taak (bijvoorbeeld alleen gezichtsherkenning, alleen zoekopdrachten op internet of alleen het besturen van een auto) uit te voeren. Echter, het lange termijn doel van vele onderzoekers is algemene AI (AGI of sterke AI) te creëren. Smalle AI zou mensen op een specifieke taak, zoals het spelen van schaken of het oplossen van vergelijkingen, kunnen overtreffen. Terwijl algemene AI beter zou presteren op (bijna) elke cognitieve taak. Machines die net zo bekwaam zijn als de mens worden dus nog niet gemaakt. Maar huidige machines worden steeds beter binnen specifieke toepassingen.

Wat is AI – de kernproblemen van Artificial Intelligence

De kernproblemen van AI (Artificial Intelligence) hebben te maken met de programmering van computers voor bepaalde vermogens. Zoals: kennis, redeneren, probleemoplossing, perceptie, leren, planning, en het manipuleren en verplaatsen van objecten. Als machines steeds bekwamer worden, worden vermogens waarvan ooit gedacht werd dat er intelligentie voor nodig is, verwijderd uit de definitie. Zo is optische tekenherkenning (het omzetten van tekst uit een afbeelding in een bewerkbare tekst) niet langer een voorbeeld van kunstmatige intelligentie. Deze techniek wordt nu routinematige toegepast. Vermogens die momenteel nog geclassificeerd worden als AI zijn onder meer: het succesvol begrijpen van menselijke spraak, concurreren op een hoog niveau in strategische spellen (zoals schaken en go), zelfrijdende auto’s, en het interpreteren van complexe data.

Wat is AI – van Google tot autonome auto’s

Terwijl AI (Artificial Intelligence) in sciencefiction vaak geportretteerd wordt als robots met mensachtige kenmerken kan AI veel meer omvatten: de zoekalgoritmen van Google, Siri, Watson van IBM, zelfrijdende auto’s en autonome wapens. Toekomstige applicaties die snel naderen, zijn zelfrijdende auto’s en spraakherkenning. Vooruitgang in natuurlijke taalverwerking ontwikkelt in zo’n snel tempo dat het plannen van een vergadering voor veel mensen verloopt via een CC naar hun persoonlijke AI-assistent. IBM Watson is in staat om medische diagnoses te leveren in minder dan 10 minuten. Studenten krijgen training om hackers te bestrijden. En er zijn in de eerste helft van 2016 al meer dan 200 AI-gerichte durfkapitaalfinancieringen gedaan. Grote bedrijven streven ernaar AI (Artificial Intelligence) te integreren in hun producten.  Al deze uitspraken benadrukken de enorme hoeveelheden tijd, middelen en kapitaal die omgaan in het veld.

Wat is AI – de opkomst van Artificial Intelligence

Computerwetenschappers werken al tientallen jaren aan de ontwikkeling van dit soort programma’s. De reden dat we nu zo veel over AI (Artificial Intelligence) horen, is omdat krachtige computers erg goedkoop en klein zijn geworden. Daarnaast zijn computerwetenschappers in staat betere programma’s te ontwikkelen die hiervan gebruik maken. De grote verbeteringen in AI-software en het feit dat AI zijn weg vindt naar meer toepassingen, zorgt voor een commerciële reden om te investeren in speciale chips die draaien op een lager vermogen. Dit maakt dan weer meer AI-toepassingen mogelijk. Zodoende wordt AI steeds meer een alledaagse, behulpzame technologie.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 2 – De huidige staat van AI
Deel 3 – AI-onderzoek: machinaal leren, diep leren en bekrachtigingsleren
Deel 4 – Onderzoek AI: computervisie, natuurlijke taalverwerking, robotica en collaboratieve systemen
Deel 5 – AI research: crowdsourcing, algoritmische speltheorie, IoT en neuromorfische computing
Infographic – Een eerste kennismaking met Artificial Intelligence (AI)
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen AI

Infographic: VR-toepassingen in de zorg

Infographic: VR-toepassingen in de zorg

In deze infographic bespreken we VR (Virtual Reality). De opkomst van VR wordt vooral voortgestuwd door de markt voor computerspellen, maar met dezelfde technologie is meer mogelijk, ook voor de zorg. Van pijnbestrijding tot exposuretherapie, en educatie en revalidatie: de potentie van VR in de zorg is groot. Zeker nu de overheid aanstuurt op efficiëntere behandelingen biedt VR een duidelijke kans om zorg beter én goedkoper te maken. We gaan bij de bespreking van toepassingen van VR in de gezondheidszorg specifiek in op toepassingen in de ouderenzorg. We behandelen in deze infographic onder meer in op de training van vaardigheden, het minimaliseren van handicaps en het verbeteren van (geestelijk) welzijn.

Infographic: VR-toepassingen in de zorg

Deze infographic is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is VR (Virtual Reality): een introductie
Deel 2 – VR in de zorg – training, exposure en meer
Deel 3 – VR in de ouderenzorg – zelfstandigheid, welzijn en meer
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen VR

Recent Posts

VR in de ouderenzorg – zelfstandigheid, welzijn en meer

VR in de ouderenzorg – zelfstandigheid, welzijn en meer

De toepassingen van VR in de ouderenzorg

In deze serie artikelen bespreken we Virtual Reality (VR) in de zorg. De potentie van deze techniek in de zorg is groot. In dit artikel kijken we specifiek naar toepassingen van VR in de ouderenzorg. We gaan onder meer in op de training van vaardigheden, het minimaliseren van handicaps en het verbeteren van (geestelijk) welzijn.

 

VR in de ouderenzorg – behoud van zelfstandigheid

Het beleid ten aanzien van ouderen is zich steeds meer gaan concentreren op het behoud van de zelfstandigheid. ICT-toepassingen, waaronder VR, maken veelal een efficiëntere manier van werken mogelijk doordat minder personeel benodigd is of een behandeling minder tijd kost. Daarnaast hebben VR-toepassingen de mogelijkheid om bij te dragen aan zelfstandigheid door onder meer de effecten van handicaps te minimaliseren.

VR is in ruime mate geschikt voor ouderen. De veilige omgeving, de intuïtieve interactie, waarbij geen abstracte mentale modellen nodig zijn, en de hoge mate van aanpasbaarheid (het moeilijkheidsniveau, het aantal en soort stimuli en de gebruikte invoerapparaten) bieden uitstekende mogelijkheden voor deze groep. In het vervolg van dit artikel wordt ingegaan op een aantal VR-toepassingen die specifiek gericht zijn op ouderen.

De toepassingen van VR in de ouderenzorg zijn talloos

 

VR in de ouderenzorg – training en evaluatie van vaardigheden

Trainings- en evaluatietoepassingen voor ouderen richten zich op vaardigen van het dagelijks leven, motoriek, mobiliteit en cognitie. Bij levensvaardigheden gaat het om het aanleren van vaardigheden die mensen nodig hebben in hun dagelijkse praktijk. Door in een veilige virtuele omgeving vaardigheden aan te leren, kan de zelfstandigheid van de gebruiker gestimuleerd worden. Het gaat veelal om vaardigheden in specifieke omgevingen als supermarkt, postkantoor en verkeer.

VR in de ouderenzorg – mobiele en motorische vaardigheden

De training en evaluatie van mobiele vaardigheden richt zich op het zelfstandig voortbewegen, zoals het leren omgaan met een rolstoel. Terwijl aandacht bij motorische vaardigheden uitgaat naar specifieke spierfuncties en de coördinatie tussen verschillende bewegingen of visuele input en beweging. Voorbeelden betreffen valpreventie, balans en houding. Omdat VR ingezet kan worden voor meting en screening van onder meer bewegingsbanen en directe feedback kan geven op de manier van bewegen, zijn diagnose en preventie eveneens mogelijk.

VR in de ouderenzorg – positieve effecten

Belangrijk voordeel van VR is dat met weinig kracht toch (rehabilitatie-)oefeningen gedaan kunnen worden. Daarnaast zorgt VR voor meer afwisseling in omgevingen, opdrachten en spelelementen, hetgeen een motiverend effect heeft op de gebruiker, die vaak zonder het door te hebben spierfuncties traint. Een ander voordeel betreft het feit dat VR de negatieve spiraal van afname van mobiliteit, sociale betrokkenheid en kwaliteit van leven kan doorbreken, hetgeen een positief effect heeft op het langer zelfstandig thuis blijven wonen.

Uit onderzoek blijkt dat training met VR eveneens een positief effect heeft op cognitieve vaardigheden (zoals executieve en geheugenfuncties, aandacht, visuospatiële vaardigheden en verwerkingssnelheid) en kwaliteit van leven. De positieve effecten van VR zijn onder meer onderzocht bij mensen met dementie, Parkinson, beroertes en diabetes.

 

VR in de ouderenzorg – minimaliseren effecten van handicaps

VR kan ingezet worden om de effecten van een handicap te minimaliseren en daarmee langer zelfstandig thuis wonen te bevorderen. Sterkte punten van de gebruiker worden aangewend zodat taken op een meer geschikte manier uitgevoerd kunnen worden. Dit kan zowel door gebruik te maken van speciale invoerapparaten als door stimuli te presenteren die passen bij de gebruiker. De technologie richt zich vooral op het ondersteunen van mensen bij de communicatie, en visuele en motorische handicaps.

Communicatie tussen mensen onderling kan ook ondersteund worden door collaboratieve virtuele werelden. In deze werelden wordt de persoon gerepresenteerd door een avatar, vaak naar zijn of haar keuze. Op deze manier kan men contacten aangaan met anderen (in soortgelijke situaties). Voor mensen met een beperkte mobiliteit kunnen digitale sociale contacten cruciaal zijn in het voorkomen van eenzaamheid. Hierbij kunnen ook gesimuleerde avatars of hulpverleners ingezet worden.

 

VR in de ouderenzorg – verbeteren van geestelijk welzijn

Middels VR kan de gebruiker toegang krijgen tot ervaringen die voor hem in de werkelijke wereld niet mogelijk zijn, zoals het verven van een meesterwerk, het inrichten van een huis en het bezoeken van exotische locaties. Ook kan VR toegepast worden om gebeurtenissen in het leven van hun naasten te bezoeken, zoals een aan huis gebonden oudere die de bruiloft van zijn kleinkind kan meemaken.

VR in de ouderenzorg – reminiscentietherapie

Een specifieke VR-toepassing betreft het gebruik bij reminiscentietherapie, dat wordt ingezet om het geestelijk welzijn en kwaliteit van leven van dementiepatiënten te verbeteren. Dit wordt bereikt door dementerenden locaties uit hun verleden te laten bezoeken, zoals hun geboortestad in de jaren ’20, of andere visuele en auditore cues aan te bieden, hetgeen (autobiografische) herinneringen oproept. VR is vanwege de grote mate van visueel realisme en immersie uitermate geschikt voor reminiscentietherapie. Hieraan zit ook een sociaal voordeel, aangezien het mensen aanzet tot gesprekken over hun herinneringen en (nieuwe) ervaringen.

Ouder worden, roept angst op. VR kan ingezet worden om deze angsten te visualiseren, te confronteren en te overkomen. Zeker aangezien vaardigheden als mentale beeldvorming en abstract redeneren afnemen naarmate men ouder wordt, zodat het voorstellen van niet-tastbare situatie lastiger wordt. Een voordeel hierbij is dat VR een kalmerende werking heeft, die negatieve emoties zoals angst en apathie wegneemt. En deze emoties bijvoorbeeld eveneens verhinderen dat mensen zich houden aan behandelplannen. Ook kunnen naasten en zorgverleners door middel van VR een idee krijgen van hoe het is om te leven met een ziekte als Alzheimer. Zo kan het hen laten zien hoe donkere tapijten veranderen in bodemloze gaten.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is VR (Virtual Reality): een introductie
Deel 2 – VR in de zorg – training, exposure en meer
Infographic – VR-toepassingen in de zorg
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen VR

Recent Posts

VR in de zorg – training, exposure en meer

VR in de zorg – training, exposure en meer

De toepassingen van VR in de zorg

In deze serie artikelen bespreken we het gebruik van VR in de zorg. De ontwikkeling van VR (Virtual Reality) wordt vooral voortgestuwd door de markt voor computerspellen. De techniek is echter veel breder inzetbaar, zo ook in de zorg. Van pijnbestrijding tot exposuretherapie, en educatie en revalidatie: de potentie van VR in de zorg is groot. Zeker nu de overheid aanstuurt op efficiëntere behandelingen biedt VR een duidelijke kans om zorg beter én goedkoper te maken. In het volgende artikel zoomen we specifiek in op de ouderenzorg.

 

VR in de zorg – de voordelen van VR

Een van de grootste voordelen van Virtual Reality (VR) betreft de mogelijkheid om realistische omgevingen te creëren. De ervaring ondergedompeld te zijn in een virtueel scenario helpt de gebruiker te vergeten dat hij zich in een kunstmatige testomgeving bevindt. Hierdoor kan evaluatie van de gebruikerservaring onder meer natuurlijke omstandigheden plaatsvinden.

Een ander belangrijk voordeel betreft de mogelijkheid het type, aantal, snelheid en volgorde van stimuli die worden gepresenteerd aan te passen. Doordat specialisten de omgeving kunnen aanpassen aan de persoonlijke condities van de gebruiker worden hun interventies verbeterd. Dezelfde virtuele omgeving kan voor verschillende groepen mensen dus op verschillende manieren worden aangeboden. Daarbij kunnen ook experimentele methoden gemakkelijk worden toegepast; VR kan worden gebruikt om het gedrag van de gebruiker in potentieel gevaarlijke situaties te analyseren. Zonder dat deze echt risico loopt.

 

VR in de zorg – training

Virtual Reality (VR) wordt steeds vaker ingezet als trainingstool. Zoals bij de training van manuele vaardigheden die benodigd zijn voor operaties. Het gebruik van VR biedt vele voordelen. Zo biedt het zorgverleners de kans de nieuwe vaardigheden te leren in een veilige omgeving, waarbij de patiënt eveneens geen gevaar loopt. Ook kunnen uitzonderlijke situaties die in de werkelijkheid niet veel voorkomen, getraind worden. En kunnen er demonstraties gegeven worden van correct gedrag en kan de gebruiker adviezen krijgen van begeleiders.

Een ander voordeel betreft de ongelimiteerde toegang tot dure apparatuur. Ook kan met VR het benodigd aantal manuren aan begeleiding worden teruggebracht, heeft men de mogelijkheid om op eigen tijden en eigen locatie eindeloos te oefenen. En kan de medische apparatuur beschikbaar blijven voor noodgevallen.

 

VR in de zorg – diagnose en operatie

Visualisatie middels Virtual Reality (VR) biedt de mogelijkheid om (wetenschappelijke) verschijnselen op een dusdanige wijze weer te geven dat deze beter begrepen kunnen worden. Deze kunnen in 3D-ruimtes afgebeeld worden en zijn vanaf elke mogelijke hoek te bekijken. Hiermee wordt onder meer analyse van de anatomie van het menselijk lichaam mogelijk. Ook kunnen via deze weg (in combinatie met CT-scans) diagnoses gesteld worden.

VR wordt daarnaast gebruikt op het gebied van remote telechirurgie, waarbij met behulp van VR-technieken een virtueel beeld van de patiënt gecreëerd wordt. Zodoende kan de chirurg vanaf een fysiek andere locatie een patiënt opereren. De patiënt wordt geopereerd met behulp van speciale robotarmen die de chirurg kan beïnvloeden, en waarmee de chirurg met behulp van force feedback zijn acties kan voelen.

De toepassingen van VR in de zorg zijn talloos

 

VR in de zorg – pijnbestrijding

Virtual Reality (VR) kan door middel van afleiding een uitkomst zijn voor pijnbestrijding. Zoals bij het verwisselen van verband in een brandwondencentrum. Aangezien VR een patiënt geheel kan onderdompelen en deze zodoende afgeleid is, voelt de patiënt minder of geen pijn of stress tijdens de verbandwisselingen. VR heeft dus een psychologisch effect op de patiënt; het is een krachtig middel om de negatieve spiraal van stress (veroorzaakt door het opzien tegen de procedures) en pijn te doorbreken. Uit onderzoek blijkt dat VR zelfs beter werkt dan morfine. Andere toepassingsgebieden betreffen onder meer chemotherapie en fantoompijn.

 

VR in de zorg – revalidatietherapie

Ook voor revalidatietherapie kan Virtual Reality (VR) uitkomst bieden. Denk aan het opnieuw leren lopen, bewegen of evenwicht bewaren. Voor mensen met ziektes als MS of artrose is dit een effectieve behandeling. Daarnaast kan VR worden ingezet bij motorische beperkingen, juist door die functies te trainen die verbeterd kunnen worden. Ook is het mogelijk mensen via een interface alsnog toegang te geven tot hun beperkingen. Zo kunnen dove mensen via VR gebarentaal leren, en kunnen mensen langer zelfstandig wonen doordat zij kunnen leren omgaan met situaties als het oversteken van een weg of het doen van boodschappen.

Daarnaast kunnen mensen die langdurig in het ziekenhuis liggen of de deur niet (veel) uitkomen, en daarmee hun leven beperkt zien tot een bed, kamer of woning, VR gebruiken om andere locaties te bezoeken. En bijvoorbeeld piano te spelen met hun ogen, oftewel: hun kwaliteit van leven te vergroten.

 

VR in de zorg – exposure therapie

Een van de bekendste toepassingen van Virtual Reality (VR) in de geestelijke gezondheidszorg betreft de behandeling van angststoornissen. Er is steeds meer onderzoek dat aantoont dat therapieën hiervoor die gebruikmaken van VR net zo effectief of zelfs effectiever zijn dan traditionele behandelingen. Het gaat dan om exposure therapie, waarbij een cliënt stapsgewijs de voor hem angstwekkende situatie opzoekt. Het brein reageert hetzelfde op beklemmende situaties in VR als in het echt. Voordelen hierbij betreffen het feit dat VR situaties mogelijk maakt die in het echt niet mogelijk zouden zijn, het de cliënt niet in gevaar brengt, er op elk moment uit de wereld gestapt kan worden, deze gemakkelijk gereproduceerd kan worden en er thuis geoefend kan worden.

 

VR in de zorg – virtuele psycholoog

Ook andere behandelingen en therapieën kunnen thuis worden uitgevoerd, hetgeen de drempel om hulp te zoeken behoorlijk verlaagd. Er zijn VR-toepassingen voor depressie, psychoses, sociale problemen en meer. VR biedt ook uitkomst voor de behandeling van mensen met verstandelijke beperkingen voor wie het lastig is sociale situaties of specifieke gebeurtenissen in te beelden. En ten slotte kan de techniek biofeedback verzorgen, oftewel alle (on)bewuste fysieke reacties meten, psychologische tests vergemakkelijken, en een veilige plek bieden waar mensen (avatars) elkaar kunnen ontmoeten.

VR kan verder ingezet worden bij de naasten van mensen met een geestelijke of lichamelijke beperking om hen zich te laten verplaatsen in een ander. Vooral psychische ziektes, zoals dementie of anorexia, zijn vaak lastig te begrijpen voor de buitenwereld. VR wordt toegepast om naasten de verwarring van dementiepatiënten en de gedachten van anorexiapatiënten te laten ervaren, zodat zij meer begrip krijgen voor deze aandoeningen. Ook geeft het zorgverleners meer inzicht, zodat zij op hun beurt weer met betere behandelmethoden kunnen komen.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is VR (Virtual Reality): een introductie
Deel 3 – VR in de ouderenzorg – zelfstandigheid, welzijn en meer
Infographic – VR-toepassingen in de zorg
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen VR

Recent Posts

Infographic: het belang van internet voor vier sectoren

Infographic: het belang van internet voor vier sectoren

In deze infographic kijken we naar het belang van internet. Voor veel mensen is een snelle internetverbinding een basisvoorziening geworden, net als water, elektriciteit en een verharde weg. Zo voorziet het onder meer in een informatie- en communicatiebehoefte. Internet is belangrijk voor de mens, maar ook zeker voor het bedrijfsleven. Zonder deze voorziening is een woonhuis of bedrijf in de nabije toekomst niet meer berekend op de eisen die onze maatschappij en economie eraan stellen. We gaan specifiek in op een aantal branches, te beginnen met recreatie en hospitality. Zelfs op vakantie is internet namelijk onmisbaar voor de mens. Bedrijven in de recreatiesector hebben daarom belang bij een internetverbinding voor hun gasten. Ook in de zorgsector speelt internet een steeds grotere rol. Internet heeft de potentie de zorg te verbeteren, zowel kwalitatief gezien als op het gebied van beschikbaarheid. De laatste branche die we bespreken, zijn de studentenhuisvesters. Ook studenten hebben belang bij internet. Studenten willen daar zorgeloos en voordelig internetten, zeker aangezien studeren zonder internet niet gaat. Voor studie, communicatie en vermaak willen studenten altijd beschikken over snel internet.

Deze infographic is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Het belang van internet: communicatie, informatie en meer
Deel 2 – Het belang van internet voor recreatie en hospitality
Deel 3 – Het belang van internet voor de zorg
Deel 4 – Het belang van internet voor studentenhuisvesters
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen internet

Recent Posts

Het belang van internet voor de zorg

Het belang van internet voor de zorg

De rol van internet in de zorgsector

In deze serie artikelen kijken we naar het belang van internet. Internet is bijzonder belangrijk voor de mens. Zoals in het vorige artikel besproken, is het zelfs op vakantie onmisbaar voor de mens. Bedrijven in de recreatiesector hebben daarom belang bij een internetverbinding voor hun gasten. Ook in de zorgsector speelt internet een steeds grotere rol. Internet heeft de potentie de zorg te verbeteren, zowel kwalitatief gezien als op het gebied van beschikbaarheid. In dit artikel kijken we naar het belang van internet voor de zorg.

 

Internet voor de zorg – beschikbaarheid

Met behulp van internet kunnen de toegang tot en de kwaliteit van de zorg ontzettend toenemen. Het gebruik van internet om medische data en imaging in real-time te kunnen versturen, terwijl mensen directe consultatie kunnen ontvangen, verwijdert geografische barrières en zorgt ervoor dat mensen medische zorg wanneer en waar dit nodig is, kunnen ontvangen.

Zorg op afstand wordt nagestreefd als manier om de ongelijke distributie van zorg te bestrijden. Het biedt een manier om mensen in afgelegen gebieden alsnog van zorg te voorzien. Ook wanneer zorg wel voor handen is, zijn er nog situaties denkbaar waarin een fysiek bezoek niet handig is voor patiënt en/of zorgverlener. Hierdoor hoeven ook geen belastende transfers van patiënten meer plaats te vinden.

Internet voor de zorg zorgt voor kostenbesparing en verbeteringen wat betreft kwaliteit en beschikbaarheid

 

Internet voor de zorg – kostenbesparing

Het gebruik van internet in de zorg kan bijdragen aan kostenbesparing. Zo kan men in de thuiszorg besparen op reistijd van medewerkers doordat zij via beeldzorg contact hebben met cliënten. Daarnaast wordt sowieso door het voorkomen van zorggebruik een besparing gerealiseerd. Een patiënt thuis kan met behulp van technologie gemonitord worden, waardoor problemen eerder gesignaleerd worden en er eerder ingegrepen kan worden. Dit kan leiden tot het voorkomen van een ziekenhuisopname en tot een afname van de vraag naar professionele zorg. Alleen al het niet meer hoeven te transporteren van patiënten zou ik Amerika zo’n $4,5 miljard paar jaar schelen. Daarnaast kan internet bijvoorbeeld ook administratieve overhead stroomlijnen.

 

Internet voor de zorg – kwaliteit

Internet belooft de kwaliteit van zorg te verbeteren. Het internet zorgt ervoor dat zorgverleners snel toegang tot informatie in naslagwerken en databanken kunnen krijgen die bijdragen aan het stellen diagnoses en het opstellen van behandelplannen. Symptomen kunnen ingevoerd worden, waarna een diagnose verschijnt. Ook kunnen combinaties van medicijnen ingevoerd worden om bijwerkingen na te gaan.

Internet is het ideale medium om medische kennis te delen. Het zorgt er daarom voor dat zorgverleners op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen en ontdekkingen. Daarnaast laat het zorgverleners raad bij elkaar inwinnen en met elkaar overleggen wat betreft behandelingen en operaties. Dat is vooral in situaties waarin tijd cruciaal is van groot belang.

 

Internet voor de zorg – controle en gemak

Internet maakt patiëntendossiers, testresultaten en richtlijnen toegankelijk vanaf welke locatie dan ook, waardoor zorg veiliger en betrouwbaarder wordt. Verder kan via het internet de controle van medische hulpmiddelen (zoals pacemakers en sensoren) verbeterd worden, waardoor potentiële gezondheidsproblemen eerder gedetecteerd worden, en biedt virtual reality bijvoorbeeld specialisten de mogelijkheid doctoren op afstand te begeleiden bij operaties.

Ook kunnen zorgverleners dankzij het internet hun patiënten (via e-mail of een andere communicatievorm) gemakkelijk vragen om meer informatie of om een bepaalde actie uit te voeren, en wordt het delen van kennis via social media, vragenuurtjes, en campagnes ook mogelijk.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Het belang van internet: communicatie, informatie en meer
Deel 2 – Het belang van internet voor recreatie en hospitality
Deel 4 – Het belang van internet voor studentenhuisvesters
Infographic – Het belang van internet voor vier sectoren
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen internet

Recent Posts

Infographic: thuis blijven wonen met dementie

Infographic: thuis blijven wonen met dementie

Ook ouderen met dementie blijven graag zo lang mogelijk thuis wonen. Dit heeft echter voor- en nadelen. Waar voorheen vaak werd gekozen voor opname een verpleeghuis is het tegenwoordig met behulp van huisaanpassingen en steun vanuit diverse instanties mogelijk om zowel de dementerende als de betrokken mantelzorger te ondersteunen, zodat oud worden in eigen huis beter mogelijk wordt. De combinatie van deze drie factoren (mantelzorgers, huisaanpassingen en hulp vanuit instanties) maakt dit langer thuis wonen grotendeels mogelijk. In deze infographic komen ze alle drie aan bod, te beginnen met mantelzorgers die helaas veelal wel negatieve effecten van het verzorgen van hun dementerende naaste ervaren. Daarna gaan we in op de inzet van huisaanpassingen en hulpmiddelen voor mensen met dementie. Het is echter ook van belang te zorgen voor dementievriendelijke gemeenschappen. Er kan echter een moment komen dat de dementerende toch moet verhuizen. Zodoende gaan we ook in op het kleinschalig wonen voor mensen met dementie.

Infographic: thuis blijven wonen met dementie

 

Deze infographic artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is dementie – de symptomen van dementie
Deel 2 – Thuis wonen met dementie – mantelzorgers
Deel 3 – Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie
Deel 4 – Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties
Deel 5 – Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen dementie

Recent Posts

Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen

Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen

Als thuis blijven wonen met dementie niet meer gaat

Veel ouderen met dementie willen graag thuis blijven wonen. In deze serie laten we zien welke rol mantelzorgers, hulpmiddelen en instanties hierbij kunnen spelen. Er kan echter een moment komen dat de dementerende toch moet verhuizen. In laatste artikel gaan we in op de verschillende woonvormen, waarbij we extra aandacht besteden aan het kleinschalig wonen voor mensen met dementie. Ten slotte ronden we deze serie af met een conclusie.

 

Woonvormen voor mensen met dementie

Veel dementerenden kunnen zich prima redden in hun woning. Zeker degenen die nog een partner hebben en/of gebruik maken van huisaanpassingen en hulpmiddelen, en gesteund worden vanuit de woonomgeving. Er kan echter een moment komen, waarop het toch niet meer mogelijk is om in de eigen woning te blijven. Voorheen werd er in deze situatie vooral gekozen voor een verpleeghuis.

De positie van het publiek is opvallend: men is niet gelukkig met het instituut verpleeghuis. Zij hebben veelal het gevoel hun geliefde op te bergen of af te staan. Zorg bij dementie moet liefdevol en respectvol zijn, in een huiselijke sfeer en met vertrouwde dingen om je heen. Het behoud van kwaliteit van leven voor zowel de persoon met dementie als voor de mantelzorger komt steeds meer centraal te staan en wordt steeds meer richtinggevend bij het kiezen van oplossingen. Om een optimale kwaliteit van leven te bereiken, blijft zorgverlening noodzakelijk. Maar daarnaast komen ook aspecten als zingeving, en behoud van autonomie, leefomgeving, leefwijze en sociaal netwerk alsmede maatschappelijke participatie op de voorgrond te staan.

De veranderende zorg voor dementerenden

De zorg is volop in beweging. Zo worden grootschalige intramurale instellingen verbouwd, waarbij wordt gezocht naar een herbestemming, en vindt er een grootschalige extramuralisering plaats. De keuze valt tegenwoordig veel meer op kleinschalige woonvormen, waarin diensten en zorg geregeld kunnen worden. Steeds meer verpleeghuizen nemen inhoudelijk gezien de visie van kleinschaligheid over. Bijvoorbeeld wat betreft het wonen als een ‘gezin’, de huiselijke sfeer en het koken op de groep. Daarnaast wordt ingezet op het stimuleren van sociale wijkteams, de preventie van eenzaamheid en het versterken van het algehele welzijn. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn: aandacht hebben/krijgen en direct intermenselijke contactmomenten, en het wonen in een vertrouwde buurt.

Als thuis wonen met dementie niet meer gaat, is kleinschalig wonen een optie

 

Kleinschalig wonen voor mensen met dementie

Bij kleinschalig wonen, gaat het vaak om woningen waar 6 à 8 mensen met dementie terecht kunnen en waar het streven is om de verzorging te laten bestaan uit meer persoonlijke aandacht en een zo gewoon mogelijk leven. Tevens wordt getracht om zoveel mogelijk op de wens van de bewoner in te gaan. Ook probeert men verschillende activiteiten te organiseren waaraan mensen met dementie deel kunnen nemen. De opzet van kleinschalig wonen is dat mensen met dementie hun nieuwe leefomgeving als ‘thuis’ ervaren. Er wordt een echt huishouden gerund. Bij kleinschalig wonen hebben mensen een eigen appartement en kunnen ze gebruik maken van een gezamenlijke woon-/eetkamer. De verzorging bestaat uit professioneel personeel en vrijwilligers, die 24 uur per dag toezicht houden, en begeleiding en zorg bieden.

Wat is kleinschalig wonen?

Het ideaalbeeld houdt onder meer in: geen uniformen, geen kantoorruimte in huis, familieleden die meehelpen, bewoners die zelf huur betalen, medische zorg die vooral door de huisarts wordt gegeven, toegewijd personeel en geen slot op de deur. Het gaat om ruime woningen in een cluster van vier of zes die onderling gemakkelijk toegankelijk zijn. De voorziening bevindt zich in een levendige wijk waar winkels zijn en die dicht bij het centrum is gelegen. De moederinstelling ligt op afstand: dichtbij genoeg om snel bereikbaar te zijn, ver genoeg om een onafhankelijke huiselijke sfeer te creëren.

Het gaat kort gezegd om huiselijkheid, herkenbaarheid, overzichtelijkheid, een eigen ervaringswereld, en een veilige en vertrouwde omgeving. Kleinschaligheid is echter slechts een middel om dit te bereiken; de gegeven zorg en de attitude van de verzorgers is het allerbelangrijkste. Het komt aan op vakmanschap, maar tegelijk moet de verzorger en ook weer gewone dingen doen en de visie hierachter begrijpen. Er is een reden om te koken op de groep, namelijk: het bieden van herkenbare prikkels, zoals pruttelende koffie, de schroeilucht van een strijkijzer, kookgeluiden.

 

Conclusie – thuis blijven wonen met dementie

Iemand met dementie kan lang thuis blijven wonen als er zo vroeg mogelijk gestart wordt met begeleiding én zorg op maat voor de dementerende en mantelzorgers, er langdurig een veilige omgeving thuis gecreëerd kan worden, en de sociale participatie zolang mogelijk gewaarborgd blijft. Dit kan onder meer bereikt worden door gebruik te maken van huisaanpassingen en hulpmiddelen, zeker wanneer er gedegen samen wordt gewerkt door de betrokken instanties. Wanneer thuis wonen echt niet meer gaat, valt de keuze veelal op kleinschalig wonen. Deze woonvorm kenmerkt zich door de nadruk op een zo gewoon mogelijk leven, waarbij de woonomgeving als thuis voelt.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is dementie – de symptomen van dementie
Deel 2 – Thuis wonen met dementie – mantelzorgers
Deel 3 – Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie
Deel 4 – Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties
Infographic – Thuis blijven wonen met dementie
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen dementie

Recent Posts

Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties

Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties

Dementerenden thuis laten wonen – deel 3

Mensen met dementie willen veelal zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Zoals we in eerdere artikelen bespraken, is met behulp van mantelzorgers, huisaanpassingen en steun vanuit diverse instanties tegenwoordig vaak ook daadwerkelijk mogelijk. Het is echter ook van belang te zorgen voor dementievriendelijke gemeenschappen. In dit artikel geven we een definitie van deze dementievriendelijke gemeenschappen en laten we zien welke rol instanties in het creëren ervan kunnen spelen.

Welke rol spelen instanties bij het opzetten van dementievriendelijke gemeenschappen?

 

Dementievriendelijke gemeenschappen

Mensen met dementie willen als volwaardige burgers in hun wijk wonen en niet meer afgezonderd worden. Om hen zo goed mogelijk op te vangen, dient de samenleving gestimuleerd en geactiveerd te worden om een bijdrage te leveren in het realiseren van een open, warme en veilige woon- en leefklimaat.

Uitgangspunt van een ‘dementievriendelijke gemeenschap’ is dat dementerenden kunnen blijven meedraaien in de lokale gemeenschap, deel kunnen nemen aan het openbare leven en zich veilig en vertrouwd thuis voelen in de eigen wijk. Dit wordt bewerkstelligd doordat mensen een grotere acceptatie ervaren en minder in een sociaal isolement terecht komen. Meer kennis over dementie bij de omgeving zal een stimulerend effect hebben op het vergroten van het sociaal vangnet rond personen met dementie en mantelzorgers. Daarnaast kunnen mensen dankzij deze gemeenschappen langer thuis kunnen blijven wonen en zal hun levenskwaliteit toenemen, zodat de vraag naar voorzieningen en/of opname afgeremd wordt.

De rol van instanties bij dementievriendelijke gemeenschappen

In de wijk van de toekomst zullen burgers met beperkingen te midden van burgers zonder beperkingen wonen. Samen zullen ze gestalte geven aan het leven in de wijk en zich om elkaar bekommeren. Woningcorporaties zullen zich in de wijk buigen over de juiste huisvesting en gemeenten zullen zorgdragen voor een passend welzijnsaanbod. In de woonwijken zelf zal daarbij toenemend om meer complexe zorgverlening gevraagd worden, die niet meer primair intramuraal gegeven wordt. Technologische mogelijkheden en ontwikkelingen op medisch en verpleegkundig gebied maken de zorgverlening minder locatie-afhankelijk, zodat deze in de eigen woonomgeving ontvangen kan worden.

Deze vermaatschappelijking naar meer dementievriendelijke gemeenschappen vereist meer concreet: inspanningen van woningcorporaties op het gebied van levensloopbestendig bouwen, versterking van de thuiszorg, betere samenwerking tussen thuiszorg en institutionele zorg, proactief gemeentelijk beleid, goede welzijnsvoorzieningen, visionaire zorgverzekeraars, en een civil society met actieve inzet van familie en informele zorg, die daartoe wel goed ondersteund moet worden.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is dementie – de symptomen van dementie
Deel 2 – Thuis wonen met dementie – mantelzorgers
Deel 3 – Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie
Deel 5 – Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen
Infographic – Thuis blijven wonen met dementie
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen dementie

Recent Posts

Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie

Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie

Dementerenden thuis laten wonen – deel 2

Met behulp van mantelzorgers, huisaanpassingen en steun vanuit diverse instanties is het tegenwoordig mogelijk om mensen met dementie zo lang mogelijk thuis te laten wonen. In het vorige artikel gingen we in op mantelzorgers, die dit langer thuis wonen daadwerkelijk mogelijk maken. In dit artikel bespreken we aansluitend de inzet van huisaanpassingen en hulpmiddelen voor mensen met dementie. Het volgende artikel staat in het teken van instanties die eveneens een rol van betekenis kunnen spelen.

 

Huisaanpassingen voor mensen met dementie

Bepaalde aanpassingen in huis kunnen helpen om het zelfstandig wonen voor een persoon met dementie gemakkelijker te maken en de taken van mantelzorgers verlichten. Aangezien dementie zich bij ieder mens anders ontwikkelt en dementie een progressieve ziekte is, is aanpassing van de woning een continue proces. Men zou aan woningaanpassing kunnen denken op het moment dat de dementerende dermate last krijgt van het geheugen dat spullen niet teruggevonden kunnen worden en afspraken vergeten worden, de oriëntatie in de woning achteruit gaat, er een onveilig gevoel ontstaat, en de woning niet meer licht genoeg is.

Hoe eerder de aanpassingen geïntroduceerd worden bij de bewoner met dementie, hoe beter. Als de bewoner nog in een vroeg stadium van dementie verkeert, is het voor hem of haar veel makkelijker om aan het gebruik van aanpassingen en hulpmiddelen te wennen. Juist simpele ingrepen en aanpassingen kunnen bijdragen aan het veilig, vertrouwd en comfortabel kunnen blijven wonen.

De positieve invloed van huisaanpassingen

Sowieso kan de fysieke omgeving van een persoon met dementie sterk van invloed zijn op de kwaliteit van leven. Huisaanpassingen kunnen een positieve uitwerking hebben op zaken als gevoelsleven, gedrag, eet- en slaappatroon, zelfstandigheid, algehele gezondheid, en veiligheid. Dit heeft ook weer een positief effect op mantelzorgers en naasten, omdat de dementerende minder aandacht en zorg vraagt. Daarmee kan een situatie gecreëerd worden die stress en onrust voorkomt en mantelzorgers ondersteunt bij de zorg voor hun naasten. Zo kan overbelasting van de mantelzorger worden voorkomen waardoor intramurale opname voor mensen met dementie kan worden uitgesteld.

Huisaanpassingen, huisinrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie

 

Huisinrichting voor mensen met dementie

Het geschikt maken van een woning voor iemand met dementie gaat in de eerste plaats om het anders kijken naar de bestaande inrichting van een huis. Kleine, simpele en vaak kosteloze ingrepen kunnen al veel effect hebben. Belangrijke principes van een dementievriendelijke woning en woonomgeving zijn: herkenbaarheid, overzichtelijkheid, eenvoud van ruimte en inrichting en voldoende licht. Dus hoe zorg je ervoor dat iemand de weg weet te vinden in het eigen huis, daar vrijelijk kan bewegen en er zo zelfstandig mogelijk kan functioneren? En hoe houden we de omgeving zo veilig mogelijk en zorgen we ervoor dat er zo min mogelijk probleemgedrag ontstaat?

Huisinrichting in de praktijk

Het is aan te raden niet te veel aan te passen in de woning. Zorg voor voldoende herkenbaarheid en vertrouwdheid in huis. Zorg dat de indeling en inrichting van de woning en woonvertrekken zo logisch mogelijk is, geef belangrijke zaken een vaste plek en haal overbodige spullen weg. Maak gebruik van voldoende licht, pictogrammen, egale kleuren en kleurcontrasten, maar vermijd glimmende/spiegelende oppervlaktes, drukke patronen en donkere vloergedeelten.

De veiligheid binnenshuis kan verbeterd worden door aanpassingen aan het fornuis en de kranen, brandmelders te plaatsen en alles-uit-knoppen te plaatsen. Ook kan het raadzaam zijn bewegingsmelders te plaatsen, obstakels weg te halen waarover men kan vallen, en beugels en een antisliplaag te plaatsen. Ten slotte kunnen kasten met gevaarlijke middelen van een slot worden voorzien, traphekjes geplaatst worden, en medicijndistributiesystemen en personenalarmering ingevoerd worden.

Om te garanderen dat mensen niet zomaar naar buiten gaan, kunnen buitendeuren ‘verstopt’ worden achter gordijnen. Zorg er echter wel voor dat in en rond de woning zo goed mogelijk bewogen kan worden door sanitaire ruimtes te vergroten zijn, deuren te verbreden en drempels te verwijderen. Ook kunnen trapliften en een uitbouw uitkomst bieden. Verder heeft de aanwezigheid van planten en huisdieren een positieve, rustgevende invloed. Ten slotte kan afhankelijk van de exacte symptomen bepaald worden waar de focus op moet liggen. Zo zullen voor mensen met apraxie aanpassingen gemaakt moeten worden waardoor zij voorwerpen correct kunnen gebruiken en handelingen in de juiste volgorde uitvoeren.

 

Hulpmiddelen voor mensen met dementie

Juist omdat er zoveel aandacht wordt besteed aan de inrichting, ervaren veel mensen de aanwezigheid van hulpmiddelen als storend. Hulpmiddelen voor mensen met dementie roepen een beeld op van een ziekenhuis in plaats van een huiselijke omgeving. Dit leidt tot grote terughoudendheid rond de inzet en aanwezigheid van hulpmiddelen. Het lijkt een onmogelijke spagaat: enerzijds meer huiselijkheid, anderzijds meer hulpmiddelen. Hulpmiddelen voor mensen met dementie zijn onmisbaar voor de zelfstandigheid. Het gaat dan niet alleen om algemene hulpmiddelen, zoals loophulpmiddelen, antislipmatten en handgrepen, maar ook om producten specifiek voor dementerenden. Vaak verlichten deze hulpmiddelen voor mensen met dementie eveneens de taak van de mantelzorger.

Hulpmiddelen kunnen gevonden worden in diverse categorieën, denk bijvoorbeeld aan hulpmiddelen die helpen bij de oriëntatie, dwaalgedrag, mobiliteit, veiligheid in huis en buitenshuis, (persoonlijke) verzorging en de organisatie van begeleiding, toezicht en zorg.

Domotica als hulpmiddel

Een bijzondere categorie hulpmiddelen voor mensen met dementie betreft domotica. Oftewel (geavanceerde) technologische toepassingen, die langer thuis blijven wonen mogelijk maken én tegelijkertijd zorgen voor een grotere efficiency van de zorg. Domotica laat dementerenden meer eigen regie behouden en vergroot de kwaliteit van leven. Domotica staat veelal in dienst van het veilig en comfortabel houden van de dementerende als de mantelzorger er niet is. Denk hierbij aan actieve en passieve alarmeringsfuncties, bewegingsdetector, valdetectie, gasdetectie, branddetectie, zwerfdetectie en hulp bij het gebruik medicijnen. Daarnaast zijn een aantal comforttoepassingen mogelijk zoals afstandsbediening op gordijnen en verlichting.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is dementie – de symptomen van dementie
Deel 2 – Thuis wonen met dementie – mantelzorgers
Deel 4 – Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties
Deel 5 – Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen
Infographic – Thuis blijven wonen met dementie
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen dementie

Recent Posts

Thuis wonen met dementie – mantelzorgers

Thuis wonen met dementie – mantelzorgers

Dementerenden thuis laten wonen – deel 1

In het vorige artikel gaven we een definitie van dementie. In de rest van deze serie gaan we dieper in op het thuis wonen met dementie. Ook ouderen met dementie blijven graag zo lang mogelijk thuis wonen. Met behulp van mantelzorgers, huisaanpassingen en steun vanuit diverse instanties is het tegenwoordig ook daadwerkelijk mogelijk om de dementerende hierbij te ondersteunen. In dit artikel gaan we in op de voor- en nadelen van het thuis wonen met dementie. Ook besteden we aandacht aan mantelzorgers. Zij maken dit thuis wonen namelijk grotendeels mogelijk, maar ervaren hier vaak wel de consequenties van. In latere artikelen in deze serie gaan we in op de hulpmiddelen en instanties die hier eveneens een rol bij spelen.

 

De voordelen van thuis wonen met dementie

Dementerenden geven aan specifieke behoeftes te hebben. Zo vragen zij om veiligheidstechniek in de woning, hulpmiddelen en de mogelijkheid tot zorg en services aan huis. Deze wensen illustreren dat ook ouderen die lijden aan dementie graag zo lang mogelijk thuis willen wonen en weinig verhuisgeneigd zijn. Het aantal ouderen dat (zelfstandig) thuis wil blijven wonen, neemt zodoende niet alleen door het landelijk beleid toe. De wens tot thuis wonen met dementie, geldt zeker voor de toekomstige generatie ouderen, die vitaler, kapitaalkrachtiger, beter geïnformeerd en mondiger zijn dan de huidige generatie.

Thuis wonen biedt dementerenden een vertrouwde omgeving en een bekende structurering van het dagelijks leven. Een verhuizing naar een nieuwe, onbekende woonruimte betekent voor hen desoriëntatie, verwarring en onzekerheid. Daarnaast wil de partner vaak zo lang mogelijk voor zijn of haar levensgezel blijven zorgen. Voor de samenleving als geheel heeft het eveneens voordelen als de mantelzorg bereid en in staat is om de naaste zo lang mogelijk thuis te verzorgen, zo vermindert het bijvoorbeeld het beroep op de professionele zorg.

Thuis wonen met dementie wordt mede mogelijk gemaakt door mantelzorgers

 

De nadelen van thuis wonen met dementie

Er kleven echter ook nadelen aan het langer thuis wonen met dementie. Zo kunnen er onveilige situaties ontstaan, kan de eenzaamheid toenemen, ondervoeding optreden en verveling toeslaan. De meest door mantelzorgers genoemde risico’s betreffen: medicijnen die niet of verkeerd worden ingenomen, vallen, elektrische apparaten die aan blijven staan, pannen die op het vuur worden vergeten en het feit dat de deur open wordt gedaan voor vreemden. Deze risico’s zijn rechtstreeks te koppelen aan gedragingen van dementerenden. Zo vergeten dementerende vaak deuren op slot te doen of hun sleutels mee te nemen, kunnen ze de dingen die ze niet meteen zien niet vinden, kunnen ze in hun zoektocht gaan dwalen omdat ze het doel vergeten zijn, en vergeten ze de waterkraan of het gas dicht te draaien.

 

Mantelzorgers maken thuis wonen mogelijk

Dementie is een ingrijpende ziekte. Niet alleen voor iemand met dementie zelf, maar ook voor familie, vrienden en mantelzorgers. Door veranderende wensen van ouderen, een groeiend tekort aan verzorgend personeel en wijzigingen in overheidsbeleid blijven mensen langer thuis wonen met dementie met minder professionele zorg. Mantelzorgers moeten hierdoor steeds meer ondersteuning en zorg geven. De belangrijkste factoren, die bepalend zijn voor de vraag naar zorg en/of opname betreffen de beschikbaarheid van mantelzorgers, de mate waarin deze zich belast of voldoende competent voelen, en de mate van probleemgedrag en afhankelijkheid bij de dementerende. De mantelzorger is de factor die het thuis blijven wonen met dementie mogelijk maakt.

 

De effecten van thuis wonen op mantelzorgers

In de praktijk voelt ruim 50% van de mantelzorgers zich tamelijk tot zeer belast. Dat komt onder meer doordat mantelzorgers weinig toekomen aan hun eigen leven, het lastig vinden het mantelzorgen te combineren met werk en/of gezin, onder grote druk staan en de situatie lastig los kunnen laten. Een effectieve ondersteuning van de mantelzorg dient twee doelen. 1) Het waarborgen van een goede kwaliteit van leven van de mantelzorgers. En 2) het verlengen van de periode dat mensen met dementie thuis blijven wonen. De ondersteuning moet zich richten op het beter kunnen omgaan met de persoon met dementie, het behouden van de draagkracht van de mantelzorger, het voorkomen van te zware belasting en overbelasting, en het verlichten van de zorgtaken door inzet van huisaanpassingen, technologie en respijtzorg.

Relatief eenvoudige tips, aanpassingen in de woning of inrichting, technologische voorzieningen en hulpmiddelen, kunnen uitkomst bieden voor zowel dementerenden als hun mantelzorgers. Meer hierover in de volgende artikelen.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Wat is dementie – de symptomen van dementie
Deel 3 – Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie
Deel 4 – Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties
Deel 5 – Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen
Infographic – Thuis blijven wonen met dementie
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen dementie

Recent Posts

Wat is dementie – de symptomen van dementie

Wat is dementie – de symptomen van dementie

Dementie: een inleiding

In deze serie artikelen gaat over het thuis blijven wonen met dementie. Ook ouderen met dementie blijven graag zo lang mogelijk thuis wonen. Waar voorheen vaak werd gekozen voor opname een verpleeghuis is het tegenwoordig met behulp van huisaanpassingen en steun vanuit diverse instanties mogelijk om zowel de dementerende als de betrokken mantelzorger te ondersteunen, zodat oud worden in eigen huis beter mogelijk wordt. Latere artikelen in deze serie staan in het teken van deze mantelzorgers, hulpmiddelen en instanties die het zo lang mogelijk thuis blijven wonen mogelijk maken. In dit eerste artikel geven we echter eerst een definitie van dementie. Wat is dementie precies en wat zijn de symptomen?

Wat is dementie precies en wat zijn de symptomen van de ziekte?

 

Wat is dementie – een definitie van dementie

Bij dementie raken de hersenen van de persoon in kwestie steeds meer beschadigd, waardoor er uiteenlopende beperkingen ontstaan. Zo gaat het geheugen achteruit, doen zich gedrags- en karakterveranderingen voor, en ontstaan er lichamelijke beperkingen. Meestal ontwikkelt dementie zich geleidelijk en kan het jaren duren voordat mensen zich niet meer (zelfstandig) redden. Er zijn echter grote verschillen tussen dementerenden, zodat de achteruitgang ook erg snel kan verlopen. Aangezien dementie een progressieve ziekte is en er geen genezing mogelijk is, zal er steeds meer ‘fout’ gaan. Uiteindelijk sterven dementiepatiënten meestal niet aan de ziekte zelf, maar aan andere ouderdomsziekten zoals een longontsteking of hartproblemen.

Er zijn medicijnen die de voortgang van dementie kunnen vertragen of symptomen kunnen onderdrukken. Ditzelfde geldt voor actief zijn en in beweging blijven, hetgeen eveneens een afremmend effect heeft op de ziekte. Mensen met dementie kunnen daarnaast bijvoorbeeld nog steeds leren wanneer zij worden begeleid. Ook kunnen de meeste mensen met dementie tot in een zeer vergevorderd stadium nog begrijpen en waar bijvoorbeeld het overzicht verdwijnt, kan men deeltaken nog prima uitvoeren. Zodoende is het van groot belang in de gaten te houden wat nog goed gaat en mogelijkheden te blijven zien.

Doordat de kans op dementie toeneemt met de leeftijd zal het aantal dementerenden door de vergrijzing toenemen. Circa twintig procent van de tachtigplussers heeft matige tot ernstige dementie, zodat er op dit moment ruim 235.000 mensen met de diagnose zijn. In 2020 zullen dat er 250.000 zijn en in 2050 zo’n 400.000. Tevens zijn er jonge mensen die aan dementie lijden; er zijn naar schatting zo’n 12.000 dementen jonger dan 65 jaar.

 

Wat is dementie – symptomen van dementie

Dementie begint vaak met stoornissen in het geheugen. Mensen worden vergeetachtig en alles waar men ‘het hoofd’ bij moet houden, vraagt meer inspanning. Dat geldt ook voor zaken als een gesprek volgen, plannen maken, dingen op een rijtje zetten, problemen oplossen en beslissingen nemen. Daarnaast raakt de oriëntatie vaak verstoord, zowel in tijd als in plaats. Tevens weten mensen met dementie soms niet meer waar voorwerpen en geluiden om hen heen voor dienen en kunnen zij situaties niet meer beoordelen. Verder kunnen ze veranderen in gedrag en karakter en bijvoorbeeld achterdochtig of agressief worden.

Naast de aftakeling van het geheugen, ontstaan in de loop van het ziekteproces steeds meer lichamelijke beperkingen. Mensen met dementie krijgen moeite met bewegen en gaan minder goed zien. Ook vermindert hun smaak, waardoor ze als er niemand op let soms nauwelijks meer eten en drinken. En ten slotte ervaren dementerenden verdriet, angst en stress over al deze verliezen. De symptomen van dementie hebben allerlei gevolgen voor het dagelijks leven. Zo kunnen mensen moeite hebben met het bedienen van apparaten, verdwaalt men in een vertrouwde omgeving, worden spreken en begrijpen moeilijker en hebben veranderingen in gedrag en karakter gevolgen voor sociale contacten.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 2 – Thuis wonen met dementie – mantelzorgers
Deel 3 – Huisaanpassingen, -inrichting en hulpmiddelen voor mensen met dementie
Deel 4 – Dementievriendelijke gemeenschappen – de rol van instanties
Deel 5 – Woonvormen voor mensen met dementie – kleinschalig wonen
Infographic – Thuis blijven wonen met dementie
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen dementie

Recent Posts