Infographic: ouderen die langer thuis wonen zonder angst

Infographic: ouderen die langer thuis wonen zonder angst

Veiligheidsmaatregelen voor ouderen doen het gevoel van veiligheid en controle over de omgeving toenemen, en doen gepercipieerde kwetsbaarheid afnemen. Hierdoor worden gevoelens van beheersing, vaardigheid en levenstevredenheid bewerkstelligd. We drukken deze relatie uit in een infographic.

Veiligheidsmaatregelen voor ouderen doen het gevoel van veiligheid en controle over de omgeving toenemen, en doen gepercipieerde kwetsbaarheid afnemen. Hierdoor worden gevoelens van beheersing, vaardigheid en levenstevredenheid bewerkstelligd. We drukken deze relatie uit in een infographic.

Deze infographic is onderdeel van een serie. 

Lees meer:

Artikel 1 – Angst voor misdaad: verklaringen voor angst
Artikel 2 – Angst onder ouderen – de consequenties van angst
Artikel 3 – Veiligheid van ouderen – maatregelen en domotica
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen veiligheid

Recent Posts

Veiligheid van ouderen – maatregelen en domotica

Veiligheid van ouderen – maatregelen en domotica

Hoe kan de veiligheid van ouderen gegarandeerd worden?

Door veranderingen in de zorg blijven veel ouderen langer thuis wonen, vaak zonder partner of andere huisgenoot. Dit levert een potentieel gevaarlijke situatie op. Ouderen zijn bijvoorbeeld gewend de deur te openen voor de verzorging. Criminelen kunnen hier mogelijkerwijs misbruik van maken. In dit laatste artikel in deze serie wordt gekeken naar de veiligheid van ouderen. Welke maatregelen kunnen genomen worden om de veiligheid van ouderen te garanderen? En welke rol kan domotica hierin spelen?

 

Veiligheidsmaatregelen voor ouderen

Er is bewijs dat ouderen meer geraakt worden wat betreft de fysieke, sociale, emotionele en financiële impact van misdaad. Een verklaring kan gezocht worden in het feit dat ouderen brozer zijn en zich kwetsbaarder voelen voor een aanval, meer geïsoleerd zijn in de gemeenschap en minder sociale steun ontvangen. Daarnaast vinden ouderen het lastiger om te gaan met ontregeling en verandering. Vanwege de zware consequenties van angst en de mogelijk potentieel gevaarlijkere situaties die kunnen ontstaan doordat ouderen langer (alleen) thuis blijven wonen, is het ondanks dat ouderen niet heel angstig zijn voor misdaad – of wellicht juist daarom – belangrijk maatregelen te treffen om de veiligheid van ouderen te garanderen.

Veiligheidsmaatregelen kunnen het gevoel van veiligheid en controle over de omgeving doen toenemen en gepercipieerde kwetsbaarheid doen afnemen. Hierdoor kunnen grotere gevoelens van beheersing, vaardigheid en levenstevredenheid bewerkstelligd worden. Angst motiveert mensen om geld te spenderen aan veiligheidsmaatregelen, zoals beveiligingsapparatuur. Deze kunnen ouderen gerust stellen en hun woning beter bestand kunnen maken tegen aanvallen.

De veiligheid van ouderen - welke maatregelen kunnen genomen worden?

Veiligheid van ouderen – de omgeving

Een van de maatregelen die genomen kan worden om gevoelens van angst buiten de eigen woning te doen afnemen, is het verbeteren van sociale integratie en leefbaarheid van de omgeving. Denk hierbij aan het ontwerpen en onderhouden van leeftijdsvriendelijke omgevingen en het aanmoedigen van participatie. Hiermee kunnen gevoelens van controle over de omgeving vergroot worden, wordt subjectief welzijn positief beïnvloed en kunnen ouderen met een veiliger gevoel hun woning verlaten.

Veiligheid van ouderen – domotica

Domotica kan een cruciale bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van ouderen, zo kunnen deze hulpmiddelen gevoelens van kwetsbaarheid verminderen en zelfredzaamheid helpen bewaren. Door de omgeving van ouderen te monitoren en managen, wordt gezorgd dat zij (onafhankelijk) zo veilig mogelijk kunnen leven in hun eigen huis. Domotica verbetert de veiligheid van ouderen, doordat het risico’s voor de gezondheid detecteert en rapporteert. Denk hierbij aan bewegingssensoren en andere monitoring die gevaren in de omgeving en bij de persoon rapporteren, en aan beveiligingsmiddelen, zoals alarmen, sloten en camera’s.

Ouderen onderstrepen zelf ook dat domotica, waaronder constante monitoring, hen helpt zich veiliger te voelen, zowel overdag als ’s nachts, en dat het hun angst voor misdaad doet afnemen. Domotica heeft hierbij ook een positief effect op de hoeveelheid tijd die ouderen buitenshuis doorbrengen. Hierdoor neemt sociale isolatie af en (subjectieve) gezondheid en welzijn toe. Men kiest hierbij het vaakst voor inbraakalarmen, terwijl andere toepassingen van domotica, waaronder videomonitoring (bij de voordeur), nog een stuk minder worden gebruikt. Er zijn ook hulpmiddelen die aan bijdrage kunnen leveren aan de veiligheid van ouderen en de angst voor misdaad buitenshuis, zoals paniekknoppen die de positie van de oudere door kunnen geven, CCTV-systemen en straatverlichting.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Angst voor misdaad: verklaringen voor angst
Deel 2 – Angst onder ouderen – de consequenties van angst
Infographic – Ouderen die langer thuis wonen zonder angst
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen veiligheid

Recent Posts

Angst onder ouderen – de consequenties van angst

Angst onder ouderen – de consequenties van angst

Zijn ouderen bang voor misdaad?

In dit artikel wordt gekeken naar de mate van angst voor misdaad bij ouderen. Ook is er aandacht voor de consequenties van deze angst onder ouderen. Veel ouderen blijven tegenwoordig langer thuis wonen, vaak zonder partner of andere huisgenoot. Dit levert een potentieel gevaarlijke situatie op, aangezien ouderen bijvoorbeeld gewend zijn de deur te openen voor de verzorging en criminelen hier mogelijkerwijs misbruik van zouden kunnen maken.

 

Ouderen als slachtoffer van misdaad

Eerdere onderzoeken startten veelal vanuit de assumptie dat ouderen vaker ten prooi vallen aan misdrijven, terwijl daadwerkelijke misdaadcijfers inmiddels laten zien dat ouderen een geringer risico lopen dan andere leeftijdscategorieën. De enige vorm van misdaad, waarbij ouderen even vaak het slachtoffer worden, is diefstal van (hand)tassen.

Een verklaring wordt veelal gezocht in de levensstijl van ouderen, zo verlaten zij (’s avonds) weinig hun woning. Zodoende lopen zij geen kans op straat aangevallen te worden en treffen inbrekers hun woning minder vaak verlaten aan. In later onderzoek maakt men melding van een paradox: alhoewel ouderen minder risico lopen slachtoffer te worden van misdaad rapporteren zij veelal wel een hogere mate van angst. In het meest recente onderzoek naar angst onder ouderen is echter enigszins afstand gedaan van deze eenduidige relatie. Ondanks dat ouderen namelijk bijvoorbeeld kwetsbaarder zijn voor de consequenties van een misdaad blijkt de angst onder ouderen lang niet zo groot als voorheen werd gedacht.

De verklaringen en consequenties van angst onder ouderen voor misdaad

 

Angst onder ouderen – verschillen tussen ouderen

Over het algemeen laat (recent) onderzoek zien dat angst onder ouderen voor misdaad piekt tijdens middelbare leeftijd en daarna afneemt. Bij een splitsing naar type misdaad (misdaad ten opzichte van de persoon of bezittingen) verandert dit patroon. Zo blijkt angst onder ouderen voor misdaad gericht op de persoon af te nemen tijdens het ouder worden en ervaren mensen van middelbare leeftijd de grootste angst voor misdaad op het gebied van bezittingen.

Sowieso is de populatie ouderen verre van homogeen. Hierdoor moet bij angst onder ouderen rekening gehouden worden met diverse persoonsgebonden eigenschappen. Zo zijn vrouwen over het algemeen, ongeacht leeftijd, veelal angstiger voor misdaad. Ditzelfde geldt voor mensen van buitenlandse afkomst, die leven in een grote stad en eerder slachtoffer zijn geweest van misdaad, evenals mensen met een geringe sociaaleconomische status, en die een lager inkomen en scholingsniveau hebben. Ook mensen die in slechte gezondheid verkeren, sociaal geïsoleerd of eenzaam zijn, geen partner hebben, thuiswonende kinderen hebben en ontevreden zijn met hun woning, rapporteren veelal een hogere mate van angst.

Veelal verbinden ouderen met een verhoogde mate van angst voor misdaad deze gevoelens aan specifieke situaties en plaatsen. Zo roepen rondhangende groepen jongeren en slecht verlichte locaties meer angst onder ouderen op. Algehele gevoelens van veiligheid staan ten slotte ook in verband met gezondheid. Wanneer een persoon geen goede gezondheid ervaart, neemt het gevoel van veiligheid over het algemeen af. Zodoende lijken ouderen zich vaker veiliger te voelen in zorginstellingen, waar zij grotere toegang hebben tot zorgverleners.

 

Consequenties van angst onder ouderen

Ondanks dat inmiddels in veel onderzoek naar voren komt dat leeftijd op zichzelf geen noodzakelijke determinant van angst is, is het wel degelijk belangrijk om kennis te vergaren over de impact van misdaad en angst op ouderen. Een van de negatieve consequenties van angst onder ouderen voor misdaad betreft een afname in psychologisch welzijn. Fysiologisch gezien, heeft angst de bedoeling de persoon de attenderen op mogelijk gevaar. Angst wordt echter disfunctioneel als de emotionele reactie aanhoudt zonder opgelost te worden en stress en spanning – en uiteindelijk een lager gerapporteerd subjectief welzijn – het resultaat zijn. Dit lijkt vooral te gebeuren wanneer men de impact van misdaad als hoog beoordeelt en het gevoel heeft weinig controle te hebben over de incidentie ervan.

Daarnaast leidt angst onder ouderen tot verlies van het gevoel controle te hebben over de omgeving, inperking van dagelijkse activiteiten en vermijding de woning te verlaten. Hiermee heeft angst onder ouderen voor misdaad nog een direct effect op gezondheid. Mensen ondernemen minder activiteiten, zoals het maken van een wandeling. Dit heeft op zijn beurt consequenties wat betreft gevoelens van isolatie en kwetsbaarheid. Ook is er sprake van een indirect effect. Hoe groter de gevoelens van controle en competentie, hoe bete men in staat is met negatieve gebeurtenissen en stressvolle situaties om te gaan. Chronische belasting, zoals bij angst onder ouderen voor misdaad, kan deze gevoelens wegnemen. Ook kan dit het individu kwetsbaar maken voor de negatieve psychologische consequenties van andere stressoren, zoals werkeloosheid, armoede of een sterftegeval.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – Angst voor misdaad: verklaringen voor angst
Deel 3 – Veiligheid van ouderen – maatregelen en domotica
Infographic – Ouderen die langer thuis wonen zonder angst
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen veiligheid

Recent Posts

Angst voor misdaad: verklaringen voor angst

Angst voor misdaad: verklaringen voor angst

Waarom zijn mensen angstig voor misdaad?

Veel ouderen blijven tegenwoordig langer thuis wonen, vaak zonder partner of andere huisgenoot. Dit levert een potentieel gevaarlijke situatie op. Ouderen zijn bijvoorbeeld gewend de deur te openen voor de verzorging. Criminelen zouden hier mogelijkerwijs misbruik van kunnen maken. In deze serie artikelen wordt gekeken naar de mate van angst voor misdaad. Specifieke aandacht is er voor ouderen. Ook is er aandacht voor verklaringen, consequenties en maatregelen voor de angst voor misdaad.

 

Verklaringen voor angst voor misdaad

Het aantal mensen dat het gevoel heeft risico te lopen slachtoffer te worden van een misdaad is groter dan het aantal mensen dat daadwerkelijk slachtoffer wordt. Zodoende is een alternatieve verklaring nodig wat betreft het ontstaan van deze angst voor misdaad.

Het kwetsbaarheidsmodel

Door de jaren heen zijn er verschillende modellen en theorieën gebruikt om individuele verschillen in angst voor misdaad te verklaren. Het dominante perspectief betreft het kwetsbaarheidsmodel. Dit model interpreteert een grotere angst voor misdaad als consequentie van een grotere kwetsbaarheid slachtoffer te worden van een misdaad. Hierbij spelen fysiek vermogen en sociale steun een grote rol, evenals mogelijkheden om te gaan met medische en economische consequenties van een misdaad.

De redenen voor angst voor misdaad

Angst voor misdaad – indirecte slachtofferervaring

Een ander model stelt dat een indirecte slachtofferervaring, zoals het kennen van een slachtoffer, hierover horen van vrienden, buren en media een positieve associatie met mate van angst kan creëren. Zeker wanneer men een vergelijking maakt tussen zichzelf en het slachtoffer. Vanwege media-aandacht ziet men misdaad als saillant, waarschijnlijk, lastig te controleren en met een dramatische impact.

De invloed van de omgeving op angst

Andere veelgebruikte theorieën stellen dat de perceptie van de omgeving een rol speelt bij de angst voor misdaad. Van belang hierbij zijn verstorende sociale gedragingen, zoals drinken, rondhangende jeugd, luidruchtige buren en prostitutie, en fysieke kenmerken van de omgeving, waaronder rondslingerend vuilnis, verlaten huizen, kapotte straatverlichting en graffiti. Deze kenmerken van de omgeving duiden aan dat de lokale controle (formeel of informeel) in de omgeving zwak is. Dit leidt tot de perceptie een groter risico te lopen slachtoffer te worden van een misdaad. Mensen die in een sociaal verbonden en geïntegreerde buurt wonen, hebben minder angst voor misdaad. De door deze integratie ontstane vertrouwensrelaties tussen buren vertaalt zich bijvoorbeeld in de bereidheid sociale controle uit te voeren.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 2 – Angst onder ouderen – de consequenties van angst
Deel 3 – Veiligheid van ouderen – maatregelen en domotica
Infographic – Ouderen die langer thuis wonen zonder angst
Bronnen – 
Bronnen 3Bplus artikelen veiligheid

Recent Posts

Infographic: als thuis wonen niet meer gaat

Infographic: als thuis wonen niet meer gaat

We hebben veel geschreven over ouderenzorg. We richten ons daarbij vooral op de zelfredzaamheid van ouderen. Het merendeel van de ouderen wil namelijk het liefst thuis oud worden. Daarnaast zijn de naasten van ouderen vrij terughoudend hun een geliefde in een zorginstelling te plaatsen. Desondanks is er globaal gezien een exponentiële groei zichtbaar in het aantal ouderen dat intrek neemt in een zorginstelling. In deze infographic wordt gekeken naar de mogelijke redenen van zowel ouderen als hun naasten voor de keuze voor een zorginstelling. Ook is er aandacht voor het besluitvormingsproces dat hieraan voorafgaat. De redenen om voor een zorginstelling te kiezen, hebben onder meer te maken met het verminderen van eenzaamheid en isolatie, een verslechterende gezondheid en positieve elementen in de omgeving.

Infographic: als thuis wonen niet meer gaat

Deze infographic is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – De keuze voor een zorginstelling door ouderen
Deel 2 – Een zorginstelling voor ouderen – het besluitvormingsproces
Deel 3 – Ouderen in een zorginstelling: de keuze van naasten
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen zorginstelling

Recent Posts

Ouderen in een zorginstelling: de keuze van naasten

Ouderen in een zorginstelling: de keuze van naasten

Waarom kiezen naasten voor een zorginstelling?

In dit laatste artikel in deze serie wordt gekeken naar de mogelijke redenen van naasten om ervoor te kiezen ouderen in een zorginstelling te plaatsen. Ook wordt er een conclusie opgesteld wat betreft dit drieluik. De artikelen behandelen de redenen van ouderen en hun naasten om te kiezen voor een zorginstelling. Ook is er aandacht voor het besluitvormingsproces dat hieraan voorafgaat.

 

De keuze voor een zorginstelling – de redenen van naasten

Naasten spelen een grote rol in het besluitvormingsproces rondom het intrek nemen in een zorginstelling. Zodoende wordt er in dit laatste artikel binnen deze serie gekeken naar de beweegredenen van deze naasten. Waarom laten zij de oudere in kwestie zijn of haar intrek nemen in een zorginstelling?

Wanneer een oudere zoveel zorg behoeft dat de naasten vinden dat de risico’s te groot worden, kiezen deze laatsten veelal voor verhuizing naar een zorginstelling. Zij ervaren dit als de optie met de minste gevaren. Wat betreft gezondheid is het voornamelijk problematiek als dementie, alcoholisme, incontinentie en de neiging tot weglopen, die bepalend is voor deze keuze.

Redenen kunnen ook bij de naaste zelf gezocht worden, zo wordt er eerder voor intrek in een zorginstelling gekozen wanneer de naaste de verzorging moet balanceren met werk. Dit geldt ook wanneer hij of zij de zorg als zwaar belastend ervaart. Daarnaast spelen omgevingsfactoren eveneens een rol, zoals wanneer de oudere in kwestie op zichzelf woont, de naasten weinig (fulltime) steun vanuit de gemeenschap ervaren, druk voelen om ouderen zo snel mogelijk uit het ziekenhuis te halen, en alternatieven voor de zorginstelling ontbreken. Ten slotte is voor veel naasten het verhuizen naar een verzorgingshuis simpelweg een logische stap in het leven van een oudere.

De keuze van naasten: ouderen in een zorginstelling

 

Ouderen in een zorginstelling – de redenen en het besluitvormingsproces

Ouderen verkiezen een zorginstelling wanneer zij meer sociale contacten behoeven, zich veiliger willen voelen en er aan bepaalde omgevingsfactoren wordt voldaan. Het komt de fysieke en geestelijke gezondheid van ouderen ten goede wanneer ouderen een actieve rol spelen in het besluitvormingsproces en wanneer pullfactoren hierbij doorslaggevend zijn. Dit in tegenstelling tot de ouderen voor wie het verhuizen naar een zorginstelling noodzakelijk is vanwege gezondheidsbehoeften of wanneer dit hen opgedrongen is door anderen. Dit laatste scenario is in de praktijk veel gebruikelijker.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – De keuze voor een zorginstelling door ouderen
Deel 2 – Een zorginstelling voor ouderen – het besluitvormingsproces
Infographic – Als thuis wonen niet meer gaat
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen zorginstelling

Recent Posts

Een zorginstelling voor ouderen – het besluitvormingsproces

Een zorginstelling voor ouderen – het besluitvormingsproces

Het doorgronden van de keuze voor een zorginstelling

Alhoewel de meeste ouderen graag thuis oud willen worden, hebben zij diverse redenen om voor een zorginstelling te kiezen, zoals het verminderen van eenzaamheid en isolatie, een verslechterende gezondheid en positieve elementen in de omgeving. In deze serie artikelen wordt gekeken naar de redenen van ouderen en hun naasten om te kiezen voor een zorginstelling. Ook wordt er ingegaan op het besluitvormingsproces dat hieraan voorafgaat.

 

De keuze voor een zorginstelling voor ouderen: push- en pullfactoren

De redenen van ouderen om te kiezen voor een zorginstelling werden in het vorige artikel in deze serie besproken. Om het besluitvormingsproces achter de verhuizing naar een zorginstelling voor ouderen te doorgronden, kunnen deze redenen bekeken worden vanuit een indeling in twee factoren: push- en pullfactoren.

Pushfactoren betreffen zaken die ouderen naar de intrek in een zorginstelling voor ouderen sturen, zoals veranderingen in levensstijl of gezondheid van de oudere in kwestie of de partner. Ook kan gedacht worden aan het niet meer kunnen onderhouden van de woning, het niet meer willen hebben van verantwoordelijkheden, en sociale isolatie en eenzaamheid. Pullfactoren daarentegen trekken mensen aan tot een nieuwe omgeving, zoals wanneer deze betaalbaarder is, de aanwezige faciliteiten beter zijn, deze veiliger is, en vrienden en familie dichterbij brengt.

Het is voor de ouderen in kwestie van groot belang dat de pullfactoren de overhand hebben in het besluitvormingsproces. Een bepaalde mate van autonomie en zelfbeschikking is van cruciaal belang voor hun fysieke en geestelijke gezondheid. Wanneer ouderen zelf hebben gekozen voor intrek in een verzorgingsinstelling passen zij zich sneller aan, ervaren zij hun verblijf als positiever en zijn zij gelukkiger met hun leven. Dit in tegenstelling tot de ouderen voor wie deze keuze noodzakelijk is vanwege gezondheidsbehoeften of opgedrongen is door anderen.

Het besluitvormingsproces rondom de keuze voor een zorginstelling voor ouderen

 

Besluitvormingsproces: kiezen voor een zorginstelling voor ouderen

Actieve betrokkenheid van ouderen bij het besluitvormingsproces kan alleen plaatsvinden wanneer ouderen op de hoogte zijn van rechten en keuzevrijheid. Ook is het van belang dat zij kunnen communiceren en debatteren over deze keuzes, en informatie over opties kunnen verzamelen en evalueren. Het is echter slechts een kleine groep die daadwerkelijk zo’n actieve rol kan spelen in dit proces. Dit is in tegenstelling tot rapportage van zorgverleners over dit proces. Hierin wordt deze beslissing voor keuze voor een zorginstelling voor ouderen vrijwel altijd aan ouderen toegeschreven. Deze discrepantie kan verklaard worden door het feit dat ouderen het lastig vinden zorgverleners weerstand te bieden en hun naasten niet tot last willen zijn. Zodoende stemmen ze in met een beslissing die gemaakt is door anderen.

Een oorzaak voor het uitsluiten van ouderen in het besluitvormingsproces kan gezocht worden in het feit dat naasten weerstand voelen dit proces en het gesprek te starten. Verzorgingshuizen worden over het algemeen gezien als plaatsen waar ouderen vervreemden en overlijden. Zodoende wordt er onderling weinig over gesproken en wordt het besluitvormingsproces pas last minute gestart. Hiernaast kan ook een plotselinge verandering (in gezondheid) of noodzakelijke ziekenhuisopname het besluitvormingsproces versnellen. Hierbij is een keuze niet gepland en moet deze snel gemaakt worden door een naaste of zorgverlener.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – De keuze voor een zorginstelling door ouderen
Deel 3 – Ouderen in een zorginstelling: de keuze van naasten
Infographic – Als thuis wonen niet meer gaat
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen zorginstelling

Recent Posts

De keuze voor een zorginstelling door ouderen

De keuze voor een zorginstelling door ouderen

Waarom kiezen ouderen voor een zorginstelling?

Het merendeel van de ouderen wil het liefst thuis oud worden. Daarnaast zijn de naasten van ouderen vrij terughoudend hun een geliefde in een zorginstelling te plaatsen. Desondanks is er globaal gezien een exponentiële groei zichtbaar in het aantal ouderen dat intrek neemt in een zorginstelling. In deze serie artikelen wordt gekeken naar de mogelijke redenen van zowel ouderen als hun naasten voor de keuze voor een zorginstelling. Ook is er aandacht voor het besluitvormingsproces dat hieraan voorafgaat.

 

Sociale factoren – de keuze voor een zorginstelling

Een van de redenen die ouderen hebben bij de keuze voor een zorginstelling betreft het verminderen van eenzaamheid en isolatie. Met de huidige terugloop in gezinsgrootte hebben ouderen minder familieleden om op terug te vallen. Op hun beurt hebben naasten soms geen tijd, energie of behoefte om de ouderen in kwestie te ondersteunen. Daarnaast kent dit type informele steunsystemen sowieso bepaalde beperkingen. Zo zijn de partner, vrienden en buren vaak van dezelfde leeftijd als de betrokken oudere, zodat ziekte en dood het aantal sociale contacten steeds verder verkleint. Ook worden ouderen zelf minder mobiel, zodat zij hun overgebleven sociale contacten minder goed kunnen onderhouden en (verder) geïsoleerd raken.

Ouderen die de keuze voor een zorginstelling hebben gemaakt, hebben een groter sociaal netwerk dan de ouderen die thuis blijven wonen. Zo heeft het fysiek in de nabijheid van andere mensen wonen invloed op de hoeveelheid contact. Daarnaast worden in zorginstellingen evenementen georganiseerd waarbij interactie met anderen plaats kan vinden en vriendschappen gevormd kunnen worden.

Ouderen hun reden voor de keuze voor een zorginstelling

 

Gezondheidsfactoren – de keuze voor een zorginstelling

Een verslechterende gezondheid zorgt voor een gespannen gevoel bij ouderen. Dit geldt in het bijzonder voor ouderen die het thuis zonder enige vorm van (elektronische) hulp moeten stellen en bij wie het vertrouwen ontbreekt dat zijzelf in staat zijn de juiste beslissingen te nemen. Deze ouderen geven aan dat wanneer zij te broos zijn de dagelijkse taken aan te kunnen en voor zichzelf te zorgen, zij een groter gevoel van veiligheid ervaren in een zorginstelling. Dat geldt ook wanneer hun cognitief functioneren zo verslechterd is dat het een gevaar voor de gezondheid oplevert. Daarnaast is het vragen van hulp aan naasten of het aannemen hiervan voor veel ouderen een vervelende ervaring. Zij willen hun omgeving het liefst zo weinig mogelijk belasten. Zij geven zodoende aan een grotere mate van autonomie te ervaren in een zorginstelling,

 

Omgevingsfactoren – de keuze voor een zorginstelling

Ook omgevingsfactoren zijn van grote invloed bij de keuze voor een zorginstelling. Zo zijn bijvoorbeeld de faciliteiten, zoals winkels en transport, in en/of nabij een zorginstelling voor veel ouderen een groot pluspunt. Daarnaast staan zorginstellingen in de optiek van ouderen vrijwel altijd in prettige buurten en fijne omgevingen. Ten slotte vinden ouderen het fijn afscheid te mogen nemen van praktische zaken en zorgen, zoals bijvoorbeeld het onderhoud van hun huis en tuin, en de betaling van hun hypotheek.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 2 – Een zorginstelling voor ouderen – het besluitvormingsproces
Deel 3 – Ouderen in een zorginstelling: de keuze van naasten
Infographic – Als thuis wonen niet meer gaat
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen zorginstelling

Recent Posts

Infographic: privacy van ouderen bij de inzet van domotica

Infographic: privacy van ouderen bij de inzet van domotica

Met domotica wordt informatie over de gezondheid en toestand van ouderen verzameld en doorgegeven. Hiermee kunnen zorgverleners deze managen en monitoren. De privacygevoelige informatie zou, wanneer deze (per ongeluk) in de openbaarheid belandt, echter ook voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden. De relatie tussen domotica en privacy is dan ook tweeledig. De inzet van domotica kan de privacy van ouderen ten goede komen, maar juist ook riskeren. We kijken in deze infographic naar de mening van betrokken partijen in het zorgsysteem wat betreft de impact van domotica op privacy. Ook wordt ingegaan op de ethische eisen die in het kader van privacybescherming aan deze elektronische hulpmiddelen gesteld moeten worden.

Met domotica wordt informatie over de gezondheid en toestand van ouderen verzameld en doorgegeven. Hiermee kunnen zorgverleners deze managen en monitoren. De privacygevoelige informatie zou, wanneer deze (per ongeluk) in de openbaarheid belandt, echter ook voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden. De relatie tussen domotica en privacy is dan ook tweeledig. De inzet van domotica kan de privacy van ouderen ten goede komen, maar juist ook riskeren. We kijken in deze infographic naar de mening van betrokken partijen in het zorgsysteem wat betreft de impact van domotica op privacy. Ook wordt ingegaan op de ethische eisen die in het kader van privacybescherming aan deze elektronische hulpmiddelen gesteld moeten worden.

 

Deze infographic is onderdeel van een serie. 

Lees meer:

Deel 1 – De relatie tussen domotica en privacy in de ouderenzorg
Deel 2 – Privacy van ouderen – de impact van domotica
Deel 3 – Privacy en domotica: eisen voor de ouderenzorg
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen privacy

Recent Posts

Privacy en domotica: eisen voor de ouderenzorg

Privacy en domotica: eisen voor de ouderenzorg

De privacywensen van ouderen aan domotica

De eerdere artikelen binnen deze serie laten de tweeledige relatie tussen privacy en domotica zien. Deze beschrijven de meningen van ouderen en andere betrokken partijen wat betreft de impact van domotica op privacy. In dit laatste artikel in deze drieluik over privacy en domotica wordt ingegaan op de ethische eisen die in het kader van privacybescherming aan deze elektronische hulpmiddelen gesteld moeten worden.

 

Privacy en domotica: de relatie met nut

De mogelijkheid tot het schenden van privacy door domotica is voor ouderen van weinig belang voor het nut dat zij deze elektronische hulpmiddelen toekennen. Dit in tegenstelling tot zorgverleners die eveneens betrokken zijn bij de implementatie van domotica. Zij kennen domotica pas nut toe wanneer deze de privacy niet schendt. Ongeacht eventuele zorgen over het schenden van de privacy is het uiteraard wel van (ethisch) belang dit recht zo goed mogelijk te beschermen. Hiertoe moeten beleidsmakers maatregelen nemen en moeten producenten ouderen controle over de informatiestroom laten behouden.

Privacy en domotica: de ethische eisen in de ouderenzorg

 

Bescherming van privacy

Ondanks dat er reeds wet- en regelgeving bestaat omtrent het delen van data en informatie vraagt de komst van domotica om unieke maatregelen. Beleidsmakers moeten juridische vooruitgang boeken om informatie veilig te kunnen verzenden en bewaren, ook wanneer er mobiele en onlineapparaten gebruikt worden. Ook moeten zij ouderen ondersteunen en informeren over de legitimiteit en geschiktheid van domotica. Aandachtspunten hierbij betreffen de verantwoordelijkheid over deze processen, waarbij de rollen van betrokken partijen beter gespecificeerd moeten worden. Dat geldt ook voor de bescherming van gebruikers tegen misbruik, het creëren van bewustzijn wat betreft privacygevoelige zaken, en verbeterde wetgeving waarbij transparantie en heldere definities van belang zijn.

Door de opkomst van domotica is het voor ouderen lastig controle te behouden over persoonlijke (privacygevoelige) informatie, terwijl zij juist wel aangeven controle erg belangrijk te vinden. De (hoeveelheid) informatie die ouderen willen vrijgeven is voor hen afhankelijk van het type informatie en de ontvanger. Over het algemeen zijn ouderen van mening dat zorgverleners regelmatig updates zouden moeten ontvangen met de verzamelde informatie. Sommigen van hen voegen daar ook nog familieleden aan toe. Een van de manieren waarop hierop in te spelen is, is met het design (van de interface) van de hulpmiddelen. Bijvoorbeeld door de verzamelde data zichtbaar te maken en deze door ouderen de laten verifiëren, en ouderen flexibel te laten bepalen welke data verzameld wordt en met wie deze vervolgens gedeeld wordt.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – De relatie tussen domotica en privacy in de ouderenzorg
Deel 2 – Privacy van ouderen – de impact van domotica
Infographic – Privacy van ouderen bij de inzet van domotica
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen privacy

Recent Posts

Privacy van ouderen – de impact van domotica

Privacy van ouderen – de impact van domotica

Hoeveel waarde hechten ouderen aan privacy?

De relatie tussen domotica en privacy is tweeledig. De inzet van domotica kan de privacy van ouderen ten goede komen, maar juist ook riskeren. In dit artikel wordt ingegaan op de meningen van ouderen en zorgverleners wat betreft de impact van domotica op privacy van ouderen, en de bescherming van privacy van ouderen in het kader van domotica.

 

Ouderen over domotica – privacy van ouderen als secundaire issue

Het overgrote merendeel van de ouderen vindt dat domotica geen inbreuk maakt op hun privacy en maakt zich geen zorgen wanneer persoonlijke data (draadloos) verzonden wordt. Dit in tegenstelling tot het verlies van privacy van ouderen dat veel van hen in de context van zorginstellingen ervaren. In het algemeen voelen zij zich wanneer domotica ingezet wordt niet bekeken of gemonitord. Een aantal trekt echter de grens bij (valdetectie met) video en bewegingssensoren. De keuze voor implementatie van domotica hangt voor ouderen veel meer samen met pragmatische zaken, zoals de perceptie van noodzaak. Door de sterke wens om thuis oud te worden, is privacy van ouderen een secundaire issue wanneer domotica nuttig bevonden wordt wat betreft zaken als veiligheid, onafhankelijkheid en gezondheid.

Het gebrek aan bezwaren omtrent privacy van ouderen zou te maken kunnen hebben met het naïeve mentale model dat ouderen hebben wat betreft technologie. Doordat technologische concepten ouderen vreemd zijn, onderschatten ze het belang van het beschermen van privacy en persoonlijke informatie. Maar ook nadat de consequenties hen zijn uitgelegd, en sommigen hetgeen waartoe domotica technisch gezien in staat is zelfs overschatten, maken ze zich nog weinig zorgen.

Heeft domotica invloed op de privacy van ouderen?

 

Zorgverleners over domotica – privacy van ouderen als barrière

Zorgverleners benoemen privacy van ouderen en vertrouwelijkheid veelal als de grootste barrières in de implementatie van domotica. Het monitoren en managen van de toestand en gezondheid van ouderen biedt veiligheid en zekerheid, maar het bedreigt volgens hen ook de waardigheid van ouderen in hun eigen huis. Dit leidt tot een afweging die volgens hen alleen in het voordeel van domotica uitvalt wanneer een oudere erg kwetsbaar is of het alternatief 24 uur per dag verzorging is. Voor zorgverleners is het van groot belang dat de data betrouwbaar en beveiligd is als deze wordt verzonden. Deze zaken hebben een grote impact op het nut dat zij domotica toekennen.

Zorgverleners vragen zich af of producenten van domotica voldoende rekening houden met privacy van ouderen tijdens de ontwikkeling. Vragen rondom de hoeveelheid verzamelde data, maar ook wie deze data zou moeten managen en voor wie deze toegankelijk zou moeten zijn, houden hen bezig. Ondanks dat zij wel geloven dat overheden deze data en services reguleren, hebben zij toch angst dat de verzamelde data niet alleen ingezet kan worden om ouderen te kunnen motiveren en helpen, maar ook om hen te kunnen bestraffen. Ook stellen zij dat wanneer de door domotica verzamelde informatie openbaar zou zijn ook andere partijen, zoals marketeers, misbruik van de data zouden kunnen maken.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 1 – De relatie tussen domotica en privacy in de ouderenzorg
Deel 3 – Privacy en domotica: eisen voor de ouderenzorg
Infographic – Privacy van ouderen bij de inzet van domotica
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen privacy

Recent Posts

De relatie tussen domotica en privacy in de ouderenzorg

De relatie tussen domotica en privacy in de ouderenzorg

Domotica voor ouderen als bedreiging van privacy?

Met domotica wordt informatie over de gezondheid en toestand van ouderen verzameld en doorgegeven. Hiermee kunnen zorgverleners deze managen en monitoren. De privacygevoelige informatie zou, wanneer deze (per ongeluk) in de openbaarheid belandt, echter ook voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden. De relatie tussen domotica en privacy is dan ook tweeledig. In deze serie artikelen wordt gekeken naar de mening van betrokken partijen in het zorgsysteem wat betreft de impact van domotica op privacy. Ook wordt ingegaan op de ethische eisen die in het kader van privacybescherming aan deze elektronische hulpmiddelen gesteld moeten worden.

 

Wat is domotica?

Om ervoor te zorgen dat ouderen hun zelfredzaamheid bewaren en onafhankelijk kunnen blijven wonen, kan domotica in worden gezet. Domotica (ook wel huisautomatisering) betreft de integratie van technologie en diensten, ten behoeve van een betere kwaliteit van wonen en leven, zoals in-huismonitoring en -management, en medicatie- en gezondheidsmonitoring en -management.

Door de omgeving van ouderen te monitoren en managen, wordt gezorgd dat zij zo veilig mogelijk kunnen leven in hun eigen huis. Denk hierbij aan bewegingssensoren en beveiligingsmiddelen, zoals alarmen, sloten en camera’s. Ook is het mogelijk de gezondheid van ouderen te monitoren en managen. Vaak wordt dit type middelen toegepast na ontslag uit het ziekenhuis, bij een (levensbedreigende) chronische ziekte of wanneer medicijnen niet (volgens recept) in worden genomen.

Het bewijs dat domotica de potentie bezit ouderen te ondersteunen bij het thuis oud worden neemt sinds 2005 toe. Zodoende heeft er in de afgelopen tien jaar een sterke groei plaatsgevonden in de ontwikkeling hiervan.

De relatie tussen domotica en privacy is tweeledig

 

Wat is privacy?

Privacy is vrijheid van interferentie of indringers, en het recht alleen gelaten te worden. Hiermee wordt erkend dat elk persoon een bestaansomgeving heeft die alleen dat individu toebehoort. Hier is hij of zij vrij van beperking, dwang en ongewenste observatie. Onder deze definitie van privacy vallen volgens de meeste mensen ook persoonlijke meningen, communicaties, informatie en gedrag achter gesloten deuren, mits deze niet leiden tot gevaar voor de gemeenschap.

 

Domotica en privacy

Domotica kan de privacy van ouderen vergroten door de komst van zorgverleners in huis te verminderen, bescherming te geven tegen onnodig letsel en steun te bieden een onafhankelijk leven te leiden. Zodoende is het mogelijk persoonlijke gewoontes, routines en gevoelens van controle en zelfredzaamheid te behouden. En om daarnaast de toegang die anderen op deze dagelijks activiteiten hebben te controleren. Hiermee wordt het gevoel van thuis als plaats van persoonlijke controle, gezag en zelfredzaamheid vergroot.

Aan de andere kant heeft het (via het internet) delen van de informatie die door domotica verzameld wordt ook een keerzijde. Privacy kan geschonden worden wanneer domotica meer informatie onthult of kenbaar maakt dan de gebruiker wenselijk acht. Denk hierbij aan vraagstukken wat betreft het recht op toegang tot deze informatie, en het (beveiligd) verzenden en verwerken hiervan, maar ook het verminderde besef van (demente) ouderen wat betreft de aanwezigheid van domotica. Het (piekeren over het) verlies van privacy heeft een negatief effect op de relatie tussen ouderen en zorgverleners. Zo zijn deze ouderen geneigd informatie achter te houden, misleidende informatie te geven of ervoor te kiezen helemaal geen gebruik meer te maken van het zorgsysteem.

De relatie tussen domotica en privacy is zodoende tweeledig: de inzet van domotica kan de privacy van ouderen ten goede komen, maar juist ook riskeren. In de volgende artikelen in deze serie zal ingegaan worden op de meningen van ouderen en andere betrokken partijen wat betreft de impact van domotica op privacy en de bescherming van privacy in het kader van domotica.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 2 – Privacy van ouderen – de impact van domotica
Deel 3 – Privacy en domotica: eisen voor de ouderenzorg
Infographic – Privacy van ouderen bij de inzet van domotica
Bronnen – Bronnen 3Bplus artikelen privacy

Recent Posts