Waarom zijn mensen angstig voor misdaad?

Veel ouderen blijven tegenwoordig langer thuis wonen, vaak zonder partner of andere huisgenoot. Dit levert een potentieel gevaarlijke situatie op. Ouderen zijn bijvoorbeeld gewend de deur te openen voor de verzorging. Criminelen zouden hier mogelijkerwijs misbruik van kunnen maken. In deze serie artikelen wordt gekeken naar de mate van angst voor misdaad. Specifieke aandacht is er voor ouderen. Ook is er aandacht voor verklaringen, consequenties en maatregelen voor de angst voor misdaad.

Verklaringen voor angst voor misdaad

Het aantal mensen dat het gevoel heeft risico te lopen slachtoffer te worden van een misdaad is groter dan het aantal mensen dat daadwerkelijk slachtoffer wordt. Zodoende is een alternatieve verklaring nodig wat betreft het ontstaan van deze angst voor misdaad.

Het kwetsbaarheidsmodel

Door de jaren heen zijn er verschillende modellen en theorieën gebruikt om individuele verschillen in angst voor misdaad te verklaren. Het dominante perspectief betreft het kwetsbaarheidsmodel. Dit model interpreteert een grotere angst voor misdaad als consequentie van een grotere kwetsbaarheid slachtoffer te worden van een misdaad. Hierbij spelen fysiek vermogen en sociale steun een grote rol, evenals mogelijkheden om te gaan met medische en economische consequenties van een misdaad.

Angst voor misdaad – indirecte slachtofferervaring

Een ander model stelt dat een indirecte slachtofferervaring, zoals het kennen van een slachtoffer, hierover horen van vrienden, buren en media een positieve associatie met mate van angst kan creëren. Zeker wanneer men een vergelijking maakt tussen zichzelf en het slachtoffer. Vanwege media-aandacht ziet men misdaad als saillant, waarschijnlijk, lastig te controleren en met een dramatische impact.

De invloed van de omgeving op angst

Andere veelgebruikte theorieën stellen dat de perceptie van de omgeving een rol speelt bij de angst voor misdaad. Van belang hierbij zijn verstorende sociale gedragingen, zoals drinken, rondhangende jeugd, luidruchtige buren en prostitutie, en fysieke kenmerken van de omgeving, waaronder rondslingerend vuilnis, verlaten huizen, kapotte straatverlichting en graffiti. Deze kenmerken van de omgeving duiden aan dat de lokale controle (formeel of informeel) in de omgeving zwak is. Dit leidt tot de perceptie een groter risico te lopen slachtoffer te worden van een misdaad. Mensen die in een sociaal verbonden en geïntegreerde buurt wonen, hebben minder angst voor misdaad. De door deze integratie ontstane vertrouwensrelaties tussen buren vertaalt zich bijvoorbeeld in de bereidheid sociale controle uit te voeren.

Dit artikel is onderdeel van een serie.

Lees meer:

Deel 2 – Angst onder ouderen – de consequenties van angst
Deel 3 – Veiligheid van ouderen – maatregelen en domotica
Infographic – Ouderen die langer thuis wonen zonder angst
Bronnen – 
Bronnen 3Bplus artikelen veiligheid

Share This